Evropska unija: Institucije EU-a

Sadržaj

Teme online udžbenika o EU:

Uvod

Značaj EU-a

Šta je EU?

Razvoj EU-a

Institucije EU-a

Vijeće EU-a

Evropska komisija

Evropski parlament

Sud EU-a

Evropsko vijeće

Nacionalni nivo

Međusobni odnosi

Pretraživanje interneta o EU

Institucije EU-a

Uvod

U drugim odjeljcima u okviru ovog online udžbenika došli smo do glavnih posebnosti EU-a. Tokom analize razvoja EU-a ustanovili smo, primjerice,

da se kod EZUČ-a, EEZ-a, EZ-a i EU-a radi o sasvim novim i do sada nepoznatim oblicima saradnje;
da se u okviru ove suradnje može pronaći sasvim posebna koegzistencija supranacionalnih i međudržavnih elemenata;
da se radi o izuzetnom razvoju suradnje, od one koja je bila odvojena po sektorima do sasvim opširne suradnje, te da je primjetan razvoj od međudržavne do supranacionalne saradnje;
da se mnoge mjere i namjere mogu realizirati tek sa zakašnjenjem od pa čak i nekoliko desetljeća;
da se krug država članica izuzetno povećao.

U ovom odjeljku posvetit ćemo strukturi institucija. Tako su na našoj listi pitanja na koje tražimo odgovore prije svega šta su to konkretne novosti u institucionalnoj oblasti i koji su to supranacionalni, odnosno međudržavni elementi koji se mogu identificirati. Iz ovakvih razmišljanja proizlaze tri cilja:

Moramo napraviti pregled bitnih strukturalnih karakteristika EU-a, posebno onih koji EU označavaju kao supranacionalnu organizaciju, dakle kao organizaciju koja se razlikuje od čistih, već od ranije poznatih međudržavnih veza, ali i od klasičnih internacionalnih organizacija.
Moramo se pozabaviti cjelokupnim okvirom i enormnom složenošću ove strukture.
To znači, ne smijemo se zaustaviti na supranacionalnom nivou već moramo uzeti u razmatranje i zemlje članice.

Zbog čega se moramo baviti svim ovim faktorima i nivoima? Odgovor na to pitanje dat će sljedeći dijagram te je detaljnije pojašnjeno u odjeljku "Šta je EU?".

Uvezanost nivoa u sistemu više nivoa

Dijagram pokazuje da se na nivou EU-a nalazi kako nacionalni tako i subnacionalni nivo i da oba ova nivoa sudjeluju u donošenju odluka. Nacionalne vlade zastupljene su u Vijeću Evropske unije i u Evropskom vijeću, dakle na najvažnijim mjestima, a subnacionalne vlade su zastupljene u Odboru regija, u savezima i u Odboru za ekonomska i socijalna pitanja. Osim toga, građani država članica biraju zastupnike za Evropski parlament itd.

S druge strane, sasvim je jasno da odluke EU-a i "zakoni" Unije direktno - jednako kao nacionalni zakoni - važe u državama-članicama i to u sve većem kvantitativnom i kvalitativnom obimu. Drugim riječima: Sva tri nivoa su tako međusobno isprepleteni, tako da ih je nemoguće posmatrati razdvojeno. Iz ovog razloga se u naučnim diskusijama govori o sistemu EU-a, ond. sistemu više nivoa u EU-u. Iz toga proizlazi sljedeća podjela ovog odjeljka.

Podjela odjeljka

Zadržat ćemo se na institucijama na supranacionalnom nivou, njihovom sastavu, zadacima i međusobnim odnosima. Najprije će biti riječi o institucionalnom trouglu: Vijeće - Komisija - Parlament, koji je nadležan za donošenje zakona. Zadržavanjem na Sudu i Evropskom vijeću upotpunit ćemo sliku supranacionalnog nivoa. Evropskom revizijskom sudu i Evropskoj centralnoj banci, također organima EU-a, nećemo se zadržavati u ovom tekstu, s obzirom da se radi o uvodu u oblast.

U obradi nacionalnog nivoa radi se o glavnim strukturalnim pretpostavkama i drugim centralnim determinirajućim faktorima politike zemalja članica o Uniji. Jedan odjeljak posvećen je međusobnim odnosima institucija EU-a. U ovom kontekstu bit će pojašnjen i Regularni postupak donošenja zakona u EU-u. .