Фазата на процесот на проширување, која е тука предмет на испитување, започнува со проширувањето на Север. Првото барање за прием на Велика Британија беше доставено уште во 1961, значи само четири години по влегувањето во сила на Римските договори. Но, потребно беше да поминат уште четири години пред Велика Британија, Данска и Ирска да можеа да пристапат во Заедницата. Кои беа причините за тоа?

Од централно значење беше упорниот отпор на францускиот претседател Де Гол. Притоа улога можеби одиграа и економски мотиви, но одлучувачки беа политичките размислувања, имено стравувањето дека со пристапот на Велика Британија, земја во тесни односи со САД, на Соединетите држави би им се отворило влијание врз развојот на Заедницата. А токму ова се судираше со темелната претстава на Де Гол за обликување на ЕЗ како соработка на суверени национални држави независни од американско влијание.
Наспроти ова, другите држави-членки и Комисијата на можното британско членство гледаа како на посакуван контрапол против француската доминација. Со други зборови: ставот на државите-членки беше повлијаен од конфликтите помеѓу темелните претстави за насоката на идниот развој на ЕЗ. Потенцијалното британско членство беше гледано како фактор, кој можеше да ја зајакне односно заслаби сопствената позиција по ова прашање, а не како самостоен проблемски круг.

Сепак, Франција не можеше долгорочно да го спречи проширувањето. На самитот во Хаг во 1969 следбеникот на Де Гол, Жорж Помпиду се согласи за продолжување на преговорите. Одлучувачко за ова согласување беше тоа што со еден голем пакет договор се успеа во тоа, да бидат земени предвид интересите на сите држави-членки. При тоа решавање во пакет Франција за своето согласување околу проширувањето за возврат доби согласност од страна на другите држави, да се доврши и надгради аграрната политика на Заедницата. Тука исто така во игра влегоа исклучително тешки секторски интереси.

Далекусежните последици од ова прво проширување врз текот на процесот на интеграција тука, се разбира, не можеме посебно да ги тематизираме. Но, јасно е дека со Велика Британија и Данска се приклучија две земји, кои имаа едно сосем поинакво темелно разбирање за улогата на Заедницата. За двете ЕЗ беше примарно економска заедница, од кои се надеваа дека ќе профитираат економски. За двете во прашање беа доведени други ограничувања на националниот суверенитет. Во двете, самото членство во ЕЗ како такво претставуваше прашање, по кое јавното мислење беше длабоко поделено.

Ваквата појдовна состојба беше главно одговорна за тоа што, имајќи ја предвид потребата од донесување едногласни одлуки, развојот на Заедницата во 70-тите и на почетокот на 80-тите се карактеризираше со перманентни кризи и стагнација.

[почеток на страна]
 

Проширувањето на Југ, олицетворено преку нашиот растер на влијаечките фактори става јасно до знаење како, во овој случај, сите детерминанти одиграле улога.