Европска унија

Структура на овој дел

Советот на ЕУ како централен орган на одлучување

За многу министри на државите-членки работата на Советот претставува важен дел од задачите. Бидејќи тие се само кратко време во Брисел, потребна им е поддршка.
Тука, пред сè, е важна Комисијата на постојани претставници (КОРЕПЕР), која резидира во Брисел, а која се состои од постојани претставници на државите-членки како и од нивни заменици и се среќава секоја недела. Оваа Комисија врши надзор и ги координира работите на околу 250 комисии и работни групи, кои се состојат од службеници на државите-членки и кои на техничко ниво им ги подготвуваат досиејата на КОПЕРЕР и на Советот. КОПЕРЕР го презема главниот дел од подготовката на одлуките по сите содржински прашања.

Секретаријат на Советот

Совет на ЕУ во преглед

[Почеток на страна]
 

Модус на одлучување

Врз основа на Луксембуршкиот компромис, кој Ви е познат од основниот курс 2, најпрво во принцип се одлучуваше едногласно. Од средината на 80-тите години, а пред сè од Договорот од Мастрихт и Договорот од Амстердам сè повеќе се проби квалификуваното мнозинство како модус на одлучување. Еден развој, кој продолжи со влегувањето во сила на Договорот од Ница. Сепак, квантитативното проширување на областите на примена за квалификуваното мнозинство одат заедно со едно гравирачко отежнување на применливоста на овој модус преку пропишаното тројно барање (одреден број гласови, мнозинство на држави-членки, 62% од вкупното население на ЕУ) што исто така беше утврдено со Договорот од Ница. Освен тоа, овластувањата за соодлучување на Европскиот парламент беа постојано отежнувани.

Функционална диференцијација на Советот

	На ниво на држави-членки сè помалку се координира и се утврдува една германска, една италијанска и една британска позиција. Ова јасно упатува на тоа, колку многу политиката на посебните држави-членки кон ЕУ го изгубила  својот карактер на „надворешна политика“.
	Како второ со преминот кон квалификувано мнозинство сè повеќе отпадна потребата од договарање во рамките на големите, вонполитичките т.н. договори.

Една мошне важна последица од ваквиот развој е што наместо елементи на државите-членки на преден план преминуваат елементи специфични за политичките полиња. Тоа значи дека линиите на поделба сè повеќе се наоѓаат помеѓу посебни области а сè помалку помеѓу државите-членки. Тука може да се забележи уште една важна индиција за посебниот, повеќе не само меѓудржавен, карактер на соработката во ЕУ.

Задачите на Комисијата во преглед

Состав

[Почеток на страна]
 

Задачи на комисијата

Централните задачи на Комисијата можат да се опишат со четири клучни збора.
 

Предлози за натамошен развој на политиката на Унијата

Иницијативно право: на секоја одлука на Советот мора да и претходи предлог од страна на комисијата. Притоа таа, како мотор на интеграцијата, треба да изработува предлози за развојот на политиката на Заедницата. Ова право, да се утврдува дневната агенда, да се предаваат предлози во одреден временски период и меѓусебно да се поврзуваат различни иницијативи и придава значително влијание во законодавната постапка.

Чувар на договорите

Чувар на договорите: Комисијата ја контролира примената на договорните одредби и на одлуките донесени од органите на ЕУ и може, доколку констатира нивни повреди, да се јави на Европскиот суд.

Егзекутивен орган

Егзекутивен орган за спроведување на политиката на заедницата: ова опфаќа управување со финансиските средства како и спроведување на на политиките на ЕЗ. Ова сигурно не значи дека Комисијата го презема извршувањето на безбројните уредби и директиви во државите-членки. За тоа воопшто не би била во состојба со оглед на својата кадровска опременост. Ова и припаѓа на администрацијата на државите-членки или на нивните регионални единици. Главната задача на Комисијата се состои во надзорот и контролата на спроведувањето што се врши од страна на државите-членки.

Застапување кон надвор

Застапување кон надвор: Комисијата ја претставува Заедницата, на пример во преговорите за ГАТТ/СТО и во меѓународни организации; ова делумно се случува заедно со државите-членки и/или претседателството.

Карактеристики на Комисијата

Како важни карактеристики на Комисијата треба да се наведат: нејзината врежана функционална диференцијација како и фактот што се работи за една мултинационална бирократија, која располага со широк систем на комисии (комитологија), во чии рамки се одвива мошне тесна соработка како со администрациите на државите-членки така и  со националните евро-сојузи.

ЕП во преглед

[Почеток на страна]
 

Развој на овластувањата на ЕП

Сепак, ЕП значително се разликува од националните парламенти. Овластувањата и улогата на ЕП уште од самото основање на ЕЗЈЧ беа потчинети на постојана промена и тоа промена од таков вид што сè повеќе добиваше на влијание. Важни етапи притоа беа проширувањето на неговите овластувања во буџетот (1975), спроведувањето на првите директни избори (1979), воведувањето на постапката за соработка (1986) и воведувањето на постапката за соодлучување (1992) како и, на крај, значителното ширење на полето на примена на постапката на соодлучување со Договорот од Амстердам.
Други промени произлегоа конечно со влегувањето во сила на Договорот од Ница. Со улогата на ЕП како созаконодавец, заедно со Советот на министри, тој доживеа ново ширење и јакнење.

Организација и структура на ЕП

[Почеток на страна]
 

Комисии на ЕП

Исклучително важно за работата на ЕП и неговото влијание се 20-те постојани комисии (види и преглед во сликата подолу). Парламентарците што се активни во посебните комисии за време на својот мандат од пет години, се во состојба да стекнат супстанцијално стручно знаење. На тој начин тие не само што можат интензивно да ја следат работата на Генералните дирекции на Комисијата и на стручните советници-министри со нивното поставување во соодветна област на надлежности, туку можат и да влијаат врз нив, дури и повеќе одошто се претпоставува дека формалните надлежности го можат тоа. Важно во овој контекст е и тесната соработка со соодветните служби на Комисијата како и транснационалните и националните здруженија.

 

Карактеристики на ЕП

Значи, како суштински карактеристики на ЕП можат да се сметаат следните: се работи за мултинационален парламент во постојана промена, кој укажува како на идеолошки, помеѓу прекуграничните фракции, така и на национални конфликтни линии, за потеклото на пратениците од посебните земји. Како кај другите веќе наведени органи, и кај Парламентот се забележува јасно врежана функционална диференцијација. Конечно треба да се потенцираат и вонредно тесните врски и интензивната соработка со Комисијата, честопати против Советот на министри.

Оценка

Оценувањето во споредба со националните парламенти зависи од перспективата. Од статичка перспектива може да се заклучи дека значењето на ЕП и понатаму останува зад значењето на парламентите во националните системи, но и дека го надминува сето она што се наоѓа како парламентарни собранија или гремиуми на меѓународните организации. Но, ако се погледне развојот во последните две децении, не може да не се забележи дека тежината е енормно зголемена во споредба со другите органи: друга важна индикација за „супранационализацијата“ на ЕЗ.

Заклучок

Наведените три институции - Комисијата, Советот и Парламентот, претставуваат центар на одлучување во системот на Заедницата. Овој триаголник е обележан со други, исклучително важни органи, до кои стигнуваме на следната страна: Европскиот суд и Европскиот совет.