Osnovni kurs 4
Na gore Osnovni kurs 2 Osnovni kurs 3 Osnovni kurs 4 Osnovni kurs 5

 

EU, struktura 1
EU, struktura 2
EU, struktura 3
EU, struktura 4
Bilans


 

Evropska unija

Osnovni kurs 4: Institucije višestepenog sistema EU-a
bullet Predmet proučavanja i cilj Osnovnog kursa 4
bullet Zašto se bavimo i nivoom država-članica i njihovim subnacionalnim jedinicama?
bullet Podjela Osnovnog kursa 4

Pregled dosadašnjih kurseva

U dosadašnjim Osnovnim kursevima bavili smo se razvojem procesa integracija. Pri tome se, naravno, nije radilo samo o pukim podacima, već i o objašnjavanju neophodnih činjenica, ali ne činjenica koje su same sebi svrha, već činjenica na osnovu kojih se mogu identificirati osnovna pitanja koja se postavljaju u kontekstu bavljenja Evropskom unijom. Sa druge strane, cilj nam je bio i da se stekne prvi utisak o mogućim determinantama i šemama razvoja procesa integracija. Kako bismo sve to povezali, podsjetićemo se samo nekih rezultata. Koje centralno pitanje i koje posebnosti EU-a smo upoznali? Zaključili smo
 

Posebnosti EU-a
bulletda se kod EZUČ-a (ECSC), EEZ-a (EEC), EZ-a (EC) i EU-a radi o sasvim novim i do sada nepoznatim formama suradnje,
bulletda se u okviru ove suradnje može pronaći sasvim posebna koegzistencija supranacionalnih i međudržavnih elemenata,
bulletda se radi o izuzetnom razvoju suradnje, od one koja je bila odvojena po sektorima do sasvim opširne suradnje, te da je primjetan razvoj od međudržavne do supranacionalne suradnje,
bulletda se mnoge mjere i namjere mogu realizirati tek sa zakašnjenjem od pa čak i nekoliko desetljeća,
bulletda se krug država-članica izuzetno povećao.
 

Predmet proučavanja Osnovnog kursa 4

U ovom Osnovnom kursu posvetićemo se istom cilju, EU-u, ali ovaj put strukturi institucija. Tako su na našoj listi pitanja na koje tražimo odgovore prije svega šta su to konkretne novosti u institucionalnoj oblasti i koji su to supranacionalni, odnosno međudržavni elementi koji se mogu identificirati. Nakon ovakvih razmišljanja možemo definirati tri cilja Osnovnog kursa 4. Moramo, dakle,
 

Ciljevi Osnovnog kursa 4
bulletnapraviti pregled bitnih strukturalnih karakteristika EU-a, posebno onih koji EU označavaju kao supranacionalnu organizaciju, dakle kao organizaciju koja se razlikuje od čistih, već od ranije poznatih međudržavnih veza, ali i od klasičnih internacionalnih organizacija,
bulletpozabaviti se globalnim okvirom i enormnom kompleksnošću ove strukture. Što znači da ne možemo ostati samo na supranacionalnom nivou, već moramo pogledati i nivo država-članica i
bulletistražiti sva tri stuba EU-a. To znači ne baviti se samo Evropskom zajednicom, već i zajedničkom vanjskom i sigurnosnom politikom (ZVSP/CFSP) kao i suradnjom u oblastima pravosuđa i unutrašnje politike (SOPP/CJHA). Sve je ovo potrebno, pošto se struktura i "pravila igre" izuzetno razlikuju u ovim oblastima.

[Početak stranice]

Zašto se moramo baviti svim nivoima?

Zbog čega se moramo baviti svim ovim faktorima i nivoima kada su već supranacionalni nivoi EU-a dovoljno komplicirani? Odgovor na to pitanje daće sljedeći dijagram.

Dijagram pokazuje da se na nivou EU-a nalazi kako nacionalni tako i subnacionalni nivo i da oba ova nivoa sudjeluju u donošenju odluka. Nacionalne vlade zastupljene su u Vijeću Evropske unije i u Evropskom vijeću, dakle na najvažnijim mjestima, a subnacionalne vlade su zastupljene u Odboru regija, u savezima i u Odboru za ekonomska i socijalan pitanja. Osim toga, građani država-članica biraju zastupnike za Evropski parlament. 

S druge strane, sasvim je jasno da odluke EU-a i "zakoni" Unije direktno - jednako kao nacionalni zakoni - važe u državama-članicama i to u sve većem kvantitativnom i kvalitativnom obimu. Sjetite se da su vlade država tzv. EURO-zone same predale nadležnost Evropskoj uniji nad oblasti koja je za suverenitet jedne države jako važna - monetarna politika!

Drugim riječima, tri nivoa su toliko isprepletena jedan sa drugim da je neophodno posmatrati ih i analizirati zajedno. Upravo iz ovih razloga u naučnoj raspravi se govori o "EU-sistemu" ili o "Višestepenom sistemu EU-a".

[Početak stranice]


Stoga je Osnovni kurs 4 podijeljen kako sljedi:

EU, struktura 1:
bulletU svom prvom koraku koncentriraćemo se na supranacioni nivo i to na njegove pojedinačne institucije, na njihov sastav, zadatke, međusobnu suradnju. Pri tome će najprije biti riječi o institucionalnom trouglu Komisija - Vijeće - Parlament.
EU, struktura 2:
bulletPosmatrajući Sud i Evropsko vijeće upotpunićemo sliku supranacionalne strukture.
EU, struktura 3:
bulletDrugi korak predstavlja značajne strukturalne preduslove i druge faktore određenja zajedničke politike država-članica. Dakle, radi se o nacionalnom nivou.
EU, struktura 4:
bulletKonačno, pozabavićemo se i drugim i trećim stubom EU-a, zajedničkom vanjskom i sigurnosnom politikom kao i suradnjom u oblasti pravosuđa i unutarnje politike. Koji su centralni organi i na koji način oni funkcionišu, kako izgleda raspodjela zadataka između Unije i država-članica, kakvi su modusi odlučivanja u EU u odnosu na Evropsku zajednicu, te kako izgleda raspodjela, odnosno preklapanje zadataka iz druga dva stuba sa onima iz prvog stuba. To su ta centralna pitanja o kojima će biti riječi u ovom dijelu Osnovnog kursa.
Bilans:
bulletKonačno, pokušaćemo da sistematski obradimo najvažnije karakteristike strukture EU-a.

[Autor: Prof. Dr. Wolfgang Schumann]

... dalje ka EU, struktura 1: Institucije na supranacionalnom nivou (I) ...

[Početak stranice]

 

Teme:  Ljudska prava  I  Uzori  I  Demokratija  I  Partije  I  Evropa  I  Globalizacija  I  Ujedinjene nacije  I  Održivi razvoj

Metode:    Politička didaktika    II    Pedagogija mira    II    Metode

     

Ovu online ponudu političkog obrazovanja razvila je agora-wissen, študgartsko društvo za političko opismenjavanje putem novih medija (GbR). Ukoliko imate pitanja ili nekih sugestija, molimo Vas da nam se obratite.