Bashkimi Evropian

Sfondi



Web 2.0

Përpara se të merremi hollësisht me këto tipe të kërkimit, le të shohim fillimisht parahistorinë që u ka dhënë fillimisht kuptim këtyre instrumentave dhe i ka bërë ata shumëpremtues. Këtu është fjala për faktin, që lidhjet më të shpejta me internetin dhe teknologjitë u kanë mundësuar përdoruesve të internetit të prodhojnë me shumë lehtësi përmbajtjet e tyre dhe t'i publikojnë ato aty. Këto përmbajtje duke nisur që nga shënimet personale për faqet e preferuara – pra link-e me burime të internetit, që na duken veçanërisht interesante dhe të rëndësishme – deri te artikujt në Blog, dokumentat, fotot apo videot e ndryshme dhe shumë e shumë të tjera, mund të ndahen me të tjerët, madje edhe mund të përpunohen në mënyrë të përbashkët.

Vetëm këto predispozita kanë bërë të mundur fenomene të tilla si wikipedia (http://tinyurl.com/2unsh), enciklopedia më e madhe online në botë, me diferencë të dukshme nga të tjerat, Flickr (http://flickr.com), YouTube (http://youtube.com), Facebook (http://www.facebook.com) etj. Të gjitha këto kanë çuar në krijimin e asaj që në përgjithësi e quajnë  Web 2.0, si dhe në rritjen në një masë të  pabesueshme të informacioneve të disponueshme në internet.

user generated content


kërkimi social

Në kërkimin social dhe atë të dokumentave / përmbajtjeve të Blog bëhet fjalë për mënyrën  se si të kërkojmë dhe ta bëjmë të dobishëm "user generated content", prezenca e të cilit në masën e përgjithshme vjen gjithnjë duke u rritur.

Në këtë kontekst,  kërkim social do të thotë, që agregacionet, që realizojnë përdoruesit e internetit gjatë shfrytëzimit të informacioneve ekzistuese në rrjet, të bëhën të shfrytëzueshme, p.sh. duke grupuar burimet e internetit, duke i markuar – ose ndryshe duke i  lidhur ato me terma kyçe -, duke krijuar lista publike apo duke shkruar recensione për Amazon etj.  duke na e bërë në këtë mënyrë të gjithëve më të lehtë aksesin dhe regjistrimin e informacioneve.

Kërkim dokumentash dhe kërkime në Blog

Ndërsa në rastin e kërkimit të dokumentave dhe në Blog  bëhet fjalë për të gjetur përmbajtje, të cilat janë përpiluar dhe publikuar nga vetë përdoruesit e internetit – në mënyrë individuale ose të përbashkët – dhe u shtohen kështu infomacioneve ekzistuese.

Ky dallim më duket edhe më i logjikshëm, kur mendohet që për shfrytëzimin e të dy tipeve të  user generated content kërkohen respektivisht instrumenta dhe shërbime të tjera. Fillimisht le t'i kushtohemi kërkimit social, përpara se të fillojmë të merremi me kërkimin e dokumentave dhe kërkimin në Blog në pjesën vijuese .

Shenjime (bookmarks) rreth BE në Diigo

Kërkimi social

Le të fillojmë me një shembull relevant për BE, në të cilin bëhet fjalë për social bookmarking. Screenshot-i i mëposhtëm Ju tregon faqen hyrëse të përmbledhjes sonë të shënimeve (1) me akses publik në Diigo (http://tinyurl.com/5c3qzk), një shërbim shenjimi (bookmarking) online.

Vitet e fundit kemi grumbulluar aty të gjitha burimet që na janë dukur të rëndësishme dhe interesante (literaturë, burime interneti, news etj.) në lidhje me BE, në pjesën më të madhe rreth debatit mbi Kushtetutën, Traktatin e Lisbonës dhe procesin e zgjerimit.

Në mes (2) shikoni regjistrime të veçanta të pajisura me “tags” (fjalë kyçe); djathtas (3) shihet një pjesë e fjalëve kyçe të dhëna nga ne si Tag-Cloud.

Opsione të shenjimit social të përshtatshme për kërkimet rreth BE

Shërbime të rekomandueshme për kërkimet rreth BE:

Citeulike: http://www.citeulike.org
një shërbim ekstra për kërkimet shkencore; me shumë vlerë për tu rekomanduar. Këtu gjeni para së gjithash rekomandime rreth literaturës

Delicious: http://del.icio.us
shërbimi më i madh social i shenjimit (bookmarking), përdoruesit e të cilit japin si referenca burime të internetit

Diigo: http://www.diigo.com
shumë i dobishëm para së gjithash për shkak të informacioneve shtesë e të shpeshta rreth burimeve

Furl: http://furl.net
relativisht shumë rezultate rreth kërkimeve mbi BE; mangësi: nuk ka informacione shtesë rreth burimit

Përdorimi

Kërkimi me anë të shenjimit (bookmarking) paraqitet i thjeshtë. Ju mjafton të jepni fjalët kyçe, në lidhje me të cilat dëshironi të realizoni kërkimin – si në shembullin tonë 'lisbon treaty' -, dhe klikoni në Search. Sikurse mund të shihni edhe vetë, na paraqiten vetëm një numër i kufizuar rezultatesh, në të cilat tregohen emri i burimit me anë të një link-u, fjalët kyçe, ndër të cilat janë veçuar fjalët tona si dhe numri i personave – në rastin e parë 22 – që kanë memorizuar këtë burim.

Epërsitë

Ku qëndrojnë epërsitë e kërkimit me këto shërbime? Fillimisht në faktin, që ato paraqesin një përzgjedhje të rrokshme e të seleksionuar burimesh. Pra nuk ka nevojë të përballemi me qindra mijëra rezultate njëherësh.

Së dyti, mund të jetë me shumë dobi mundësia e kalimit me klikim te personat, që kanë memorizuar link-un përkatës. Te Diigo për shembull kjo do t'Ju çonte në koleksionon tonë të shenjimeve duke Ju dhënë mundësinë për tu abonuar tek ky i fundit nëpërmjet një RSS-Feed. Kjo do të thotë, që sa herë që unë do të memorizoj një burim, Ju do të njoftoheni për këtë në mënyrë automatike duke qenë kështu në korrent të zhvillimeve pa u dashur të realizoni vetë kërkime!

Së treti e së fundmi – nëse Ju do të kishit një Account në këtë shërbim – do të mjaftonte të klikonit mbi "save this", për të shtuar  burimin përkatës në koleksionin Tuaj të shenjimeve.

Pra kërkim social do të thotë të mund të hysh dhe shfrytëzosh rezultatet e grumbulluara dhe të kategorizuara nga përdoruesit e tjerë të internetit, duke kursyer në këtë mënyrë kohë si dhe duke bërë më efektive kërkimet Tuaja. Por këtu duhet të mbahet parasysh që kjo nuk është rrugë me një kalim, pasi shumë prej tyre që përdorin këto shërbime dhe instrumente, mund të kontribuojnë në inventarin gjithnjë e në rritje të fakteve në internet, duke krijuar dhe vënë në dispozicion të të tjerëve grupe të tilla rezultatesh rreth fushave të interesit apo kërkimeve shkencore të caktuara.

Hyrje

Kërkimi në blog dhe dokumenta

Natyrisht kërkimi në blog dhe dokumenta mund të ishte renditur edhe në rubrikën Instrumentat e kërkimit special. Por duke qenë se këtu bëhet fjalë për forma materialesh të krijuara nga përdoruesit, të lidhura maksimalisht ngushtë me web 2.0, dëshirojmë t'i trajtojmë ato në kuadër të kërkimit social.

Përsa i përket shfrytzëzimit të tyre në kuadër të kërkimeve mbi BE, duhet thënë që blog ndërkohë ofron një sasi të madhe përmbajtjesh relevante për këtë fushë. Këtu mund të gjeni informacione, që nuk do të mund t'i gjeni gjetkë.

Duke parë këtë sasi të madhe instrumentash kërkimi do të procedojmë sërish me anë shembujsh, që do të thotë për rastin e  kërkimit në blog dhe dokumenta do të trajtojmë hollësisht një instrument kërkimi veçanërisht të mirë dhe më pas me anë të një tabele do të përmendim për plotësim edhe instrumenta të tjerë.

Përdorimi

Kërkimi në blog me Ask

Le të shohim njërit prej shërbimeve aktualisht më të mira në këtë segment, kërkimin në blog nga Ask  (http://www.ask.com). Në faqen hyrëse të Ask klikoni fillimisht mbi ikonën e blog sipër fushës ku jepen termat kyç të kërkimit dhe dilni në kërkimin e përparuar duke klikuar mbi "Advanced", poshtë kësaj fushe. Aty, sikurse e tregon edhe Screenshot-i i mëposhtëm, ka në dispozicionin Tuaj një sërë mundësish filtrimi.

Në këtë mënyrë Ju mund të kërkoni jo vetëm për Blog-Postings, por në mënyrë alternative edhe për  RSS-Feeds ose news (1). Ju  mund të vendosni në lidhje me seleksionimin e rezultateve (2), mund të formuloni kërkesa shumë komplekse duke shkruar termat Tuaj të kërkimit në fushat përkatëse (3) dhe në fund mund të përcaktoni në mënyrë precize periudhën kohore brenda së cilës duhet të realizohet kërkimi (4). Interes meriton t'i kushtohet edhe fushës "Location of words" – që ne nuk e trajtuam në kërkimin tonë shembull – me anë të të cilës mund të kërkohet në titull, në referencë, për autorin dhe shumë elementë të tjerë.

Rezultatet

Ç'lloj informacionesh mund të gjej me anë të  kërkimit në blogs? Nëse kërkojmë publikimet (postings) rreth Traktatit të Lisbonës dhe Irlandën në periudhën direkt para dhe pas referendumit irlandez do të na paraqiten pothuaj 200 rezultate. Le të hedhim një vështrim në disa prej tyre, për të përftuar një përshtypje në lidhje me informacionet që mund të ofrojnë bolg-postings. Në Screenshot-et e mëposhtme shohim njëri pas tjetrit një pjesë të vogël të vlerësimeve subjektive rreth temës, informacione të dobishme plotësuese (arsyet e Jo-së) si dhe një debat të gjatë rreth temës.

Blogosfera

Duhet ta lëmë me këta tre shembuj. Ata ju kanë krijuar një përshtypje të parë si dhe Ju kanë treguar që – natyrisht varur edhe nga linjat speciale të kërkimit Tuaj – rezultatet e të ashtuquajturës blogosferë mund të jenë shumë të dobishme dhe se Ju nuk duhet të hiqni dorë prej tyre – madje në ndonjë rast jeni detyrimisht të varur prej tyre. Natyrisht, jo çdo gjë që fluturon hahet. Në varësi të objektit Ju mund të gjeni qëndrime dhe mendime personale nga më të ndryshmet, të cilat duhet t'i merrni në konsideratë në mënyrë kritike.

Mbetet të sjellim në vëmendje që – në varësi të instrumentit të kërkimit në blog – Ju keni një sërë mundësish për të shfrytëzuar rezultatet Tuaja të kërkimit. Për shembull mund të abononi kërkimin Tuaj te Ask, dhe do të njoftoheni sa herë që ka rezultate të reja. Në mbyllje edhe një tabelë përmbledhëse me instrumenta të kërkimit në blogs, të cilat do të kishin vlerë për t'u rekomanduar:

Instrumenta të mirë të kërkimit në blog

Google Blogsuche: http://tinyurl.com/6bcf62
përdor kërkimin e avancuar; shfrytëzon inventarin gjigand të të dhënave në Google dhe sjell rezultate të shkëlqyera

Icerocket: http://www.icerocket.com
Specialist i kërkimit në blogs me kërkim shumë të mirë të avancuar

Technorati Search: http://search.technorati.com
Kërkim shumë i shpejtë në blogs me rezultate të mira

pak rreth BE

Kërkim dokumentash në Docstoc

Për kërkimet rreth BE, ndryshe nga disiplinat dhe sektorët e tjerë, veçanërisht atij të teknikës dhe shkencave natyrore, shërbimet e kërkimit dhe shfrytëzimit të dokumentave luajnë një rol dytësor. Në kërkimet tona kemi mundur të zbulojmë vetëm një shërbim të vetëm, i cili ka treguar rezultate vërtetë relevante referuar kërkimeve mbi BE, dhe ky ishte Docstoc (http://www.docstoc.com). ). Një kërkim qëllimisht i përgjithshëm mbi "european union" këtu solli rezultatet e mëposhtme:

Filtrat

Fillimisht të bien në sy mundësitë e shumta të filtrimit në anën e majtë; me ndihmën e tyre Ju mund të reduktoni më tej në mënyrë të qëlllimshme sasinë e rezultateve dhe të lini për shembull që të shfaqen vetëm prezantimet. Krahas kësaj shenjimet me fjalë kyçe në secilin prej dokumentave të treguar ofrojnë mundësinë për të gjetur dokumenta rreth njërit prej këtyre termave. Le të shohim tani se si mund t'Ju shfaqet një dokument në Powerpoint (rreth "Decision Making Process in the European Union"):

Opsionet

Kjo ndodh direkt në Webbrowser, që do të thotë se Ju nuk keni nevojë  për instalimin lokal të PowerPoint! Krahas kësaj, rreth këtij dokumenti do t'Ju ofrohen edhe një sërë funksionesh: Ju mund ta shkarkoni atë nga interneti dhe ta memorizoni në Hard Disc-un Tuaj, ta dërgoni me e-mail, të jepni vlerësimin Tuaj, në rast se keni një Docstoc-Account, ta shtoni këtu në koleksionin Tuaj të të preferuarve, ta vendosni në një faqe interneti apo në një blog etj.

Këto janë mundësi tërheqëse, që me rritjen e pritshme sasiore të ofertës së burimeve të informacionit rreth BE do të bëjnë që në një periudhë të afërt kërkimi i dokumentave do të luajë edhe këtu një rol shumë të rëndësishëm, të cilin Ju duhet ta mbani patjetër në konsideratë si opsion për të ardhmen. Shërbime të tjera në kërkimin dhe shfrytëzimin e dokumentave janë:

Shërbime të mira në kërkimin e dokumentave

Scribd: http://www.scribd.com
Inventar shumë i gjerë me tipa të ndryshëm dokumentash dhe funksione të shkëlqyera në administrimin e dokumentave, kur ke një  Account personal

Slideshare: http://www.slideshare.net
ofron vetëm prezantime – pjesërisht vërtetë të shkëlqyera; deri tani ka vetëm pak dokumenta rreth BE.
 

... shko më tej te Tipi 5: Kërkimi semantik ...