Bashkimi Evropian

Tipare të instrumentave të kërkimit
 

Instrumentat e kërkimit karakterizohen nga një shkallë e lartë përdorimi. Ju mjafton të jepni vetëm termin apo termat kryesor/ë të kërkimit dhe menjëherë do t'Ju paraqitet një listë rezultatesh me linke faqesh interneti, që përmbajnë këto terma kërkimi. Në numrin tejet të madh të rezultateve – kujtoni edhe njëherë rreth 55 milionë rezultatet që dalin në Google mbi “european union” -  bëhet vendimtare çështja, se si përcaktohet relevanca e tyre dhe cilat prej tyre paraqiten në faqet e para të rezultateve të kërkimit. Pasi pjesa dërrmuese e përdoruesve shikon vetëm një apo dy faqet e para të rezultateve.

Kjo renditje realizohet me ndihmën e algoritmeve të përllogaritura, të cilat nga një instrument kërkimi te tjetri kanë pjesërisht dallime shumë të mëdha mes njëri-tjetrit, gjë që bën pastaj, që për të njëjtin kërkim në instrumentat e përgjithshëm të kërkimeve si p.sh. Google (http://www.google.com), Ask (http://www.ask.com), Windows Live Search (http://www.live.com) ose Yahoo! (http://search.yahoo.com), të kemi pamje të ndryshme të rezultateve, pra kanë vetëm shumë pak përputhje në burimet e paraqitura. Në rastin e "Specialistëve", të cilët kërkojnë në segmente të ndryshme (blogs, lajme, literaturë etj), do të merrni rezultate krejtësisht të ndryshëm nga njëri-tjetri.

Nënkategoritë

Instrumentat e kërkimit ndahen në katër nënkategori:

1) Instrumenta të kërkimit të përgjithshëm, të cilat pretendojnë se e mbulojnë krejt internetin në të gjithë gjerësinë e përmbajtjeve dhe të informacionit të tij. Shembuj për këtë janë ndër të tjera Google, Ask, Windows Live Search dhe Yahoo.

2) Instrumenta të Meta-Kërkimit: Këto kërkojnë në të njëjtën kohë inventarin e  informacioneve të disa instrumentave të tjera kërkimorë, si p.sh. të katër instrumentave të mëdhenj të sipërpërmendur – ndonjëherë edhe më shumë se një duzinë tjetër – dhe Jua paraqesin të gjitha të renditura sipas algoritmeve të veta.  Kështu një kërkim me Aftervote (http://aftervote.com), një instrument meta-kërkimi, që pyet njëkohësisht Google, Yahoo! dhe Windows Live, bën të qartë se çdo të thotë kjo dhe se ku qëndrojnë epërsitë. Termi i kërkimit ka qenë "eu enlargement serbia".

Epërsitë e instrumentave të meta-kërkimit

Ky screenshot Ju tregon rezultatet 4-7 të faqes së parë. Nëse vini re ikonat e anës së djathë të çdo rezultati kërkimi, rezultati i katërt tek  Aftervote është në vend të tretë te Google dhe në vend të katërt tek  Windows Live Search – ndërsa tek Yahoo! as nuk do ta kishit gjetur! Rezultatin e pestë, "No welcome for Serbia in the EU", gjatë kërkimit me Yahoo! do të dalë në vend të dytë, ndërsa të  Google dhe Windows Live Search nuk do t'Jua kishin zënë sytë!

Me fjalë të tjera: Instrumentat e meta-kërkimit kujdesen, që rezultatet shumë më pak të rëndësishme të mos Ju paraqiten, duke e bërë kështu më eficiente punën Tuaj, pasi nuk Ju duhet më të  kërkoni në tre, katër apo edhe më shumë instrumenta kërkimi njëri pas tjetrit. Krahas kësaj disa prej tyre ofrojnë edhe funksione të tjera shumë të dobishme  - më tepër në lidhje me këtë do mësoni në vijim -, ndaj në pjesën më të madhe të rasteve do të punoni më mirë se sa të themi me Google.

Të kurseni kohën me kërkim- interfaces




Instrumenta të kërkimit special

3) Si instrumenta që nuk shpenzojnë kohë janë provuar të jenë kërkim-Interfaces, me ndihmën e të cilave mund të pyesni qindra instrumenta të tjerë vetëm duke dhënë një herë termat Tuaj të kërkimit. Një shembull i kësaj nënkategorie është  Intelways (http://www.intelways.com). Të tilla kërkim-Interfaces Ju mundësojnë ndër të tjera aksesin edhe në instrumenta të shumtë të kërkimit special.

4) Këta instrumenta të ashtuquajtur "Verticals", specialistë për lloje të ndryshme mediash (Blogs, lajme, video, pamje etj) ose sektorë (shëndet, shopping, sistemi ligjor, shkencë, letërsi etj) ofrojnë sipas rastit në segmentin e tyre rezultate shumë më relevante se sa instrumentat e kërkimit të përgjithshëm, ndaj në shumë raste janë qartësisht më të preferueshme.

Le të shohim në vijim më nga afër përdorimin e këtyre nënkategorive të ndryshme të instrumentave të kërkimit si dhe epërsitë dhe mangësitë e tyre, duke filluar me instrumentat e kërkimit të përgjithshëm.

Përdorimi

1) Instrumentat e kërkimit të përgjithshëm

Për arritjen e rezultateve të mira në përdorimin e instrumentave të kërkimit të përgjithshëm është me rëndësi vendimtare, që të realizoni kërkime të përparuara, që domethënë se nuk duhet kurrsesi të veproni si në screenshot-in e mëposhtëm – sikurse veprojnë për fat të keq shumica dërrmuese e përdoruesve.

përdorni kërkimin e zgjeruar!

Arsyeja për këtë është shumë  e thjeshtë. Nëse jepni termat Tuaj të kërkimit njëri pas tjetrit në faqen hyrëse të Google, do të lidheni automatikisht me DHE. Që do të thotë se Google kërkon burime tek të cilat shfaqet diku "eu" dhe diku "enlargement" dhe diku "serbia"  dhe diku "elections". Por nuk është kjo ajo që doni Ju, dhe në fund gjendeni përpara një dyndjeje prej  310.000 rezultatesh, që në pjesën më të madhe nuk janë relevante për Ju.

Pra, përpara se të filloni të jepni termat Tuaj të kërkimit dilni nga faqja hyrëse e Google duke klikuar mbi "Advanced Search" ose "Kërkim i zgjeruar". Këtu mund t'i shpjegoni instrumentit të kërkimit shumë më saktë se çfarë kërkoni. Shiko në lidhje me këtë Screenshot-in e mëposhtëm.

Funksioni i filtrit

E thënë më qartë, udhëzimi i Google krijuar me ndihmën e filtrave të ndryshëm do të thotë: kërko burimet me shprehjen e saktë  "eu enlargement" (1) – pra jo 'EU' DHE 'enlargement' -, që përmbajnë termat 'serbia' DHE 'elections' (2), por jo 'kosovo' (3) dhe që janë aktualizuar muajin e fundit(4). Dhe tani shihni efektet e kësaj kërkese mbi rezultatet:

përdorni disa instrumenta kërkimi!

Nga pothuaj 310.000 u bënë 139 rezultate – dhe pothuajse të gjitha relevante për kërkimin Tuaj! Dhe nëse duke plotësuar do të kishit përdorur edhe një apo disa filtra të tjerë (gjuha, formati i dokumentit etj) ky numër do të ishte reduktuar më tej.

Këtu duhet vënë në pah fakti, që të gjitha instrumentat e kërkimit të përgjithshëm e ofrojnë këtë kërkim të përparuar. Dhë në rast kërkimesh të rëndësishme Ju nuk duhet kurrë të kufizoheni vetëm në një instrument kërkimi. Arsyen për këtë e keni mësuar më lart – fakti pikërisht që për shkak të algoritmeve të ndryshme rezultatet e kërkimit dallojnë nga njëri-tjetri.

Epërsitë dhe mangësitë

Epërsitë e kërkimit me instrumentat e kërkimit të përgjithshëm qëndrojnë para së gjithash në faktin që – nëse do të përdorni funksionet e kërkimit të përparuar – mund të realizoni në mënyrë të suksesshme edhe kërkime tejet speciale, gjë që nuk do të kishte qenë e mundur në këtë formë me anë të listave tematike. Edhe mundësia për të përftuar një ide të përgjithëshme sa më gjithë përfshirëse rreth burimeve të informacionit relevante për kërkimin Tuaj është disa herë më e madhe sesa në rastin e listave tematike. Kjo vlen para së gjithash nëse kërkoni në disa instrumenta të kërkimit të përgjithshëm.

Megjithatë e tërë kjo lidhet edhe me një shpenzim kohe jo të parëndësishëm. Dhe pikërisht këtu dalin në skenë instrumentat e meta-kërkimeve, për të ciilat do të flitet në pjesën tjetër. Por fillimisht edhe një vështrim të shkurtër në instrumentat më të mira të kërkimit të përgjithshëm. Linku përkatës Ju çon direkt në kërkimin e përparuar.

Instrumenta të mëdha të kërkimit të përgjithshëm

Ask: http://tinyurl.com/2l5zxr
Algoritme qartësisht të ndryshme nga Google (më shumë klas se sa masë); mundësi shumë të mira për selektimin e mëtejshëm të rezultateve.

Exalead: http://tinyurl.com/53yole
Alternativë interesante në krahasim me Google. Funksionalitet shumë i mirë në kërkimin e përparuar

Google: http://tinyurl.com/6rb
Instrument kërkimi me indeksin më të madh të përmbajtjes (orientuar fuqishëm nga shpeshtësia e linkeve) dhe me rezultate vazhdimisht shumë të mira

Windows Live Search: http://tinyurl.com/4jy273
edhe ky një instrument i përdorur shpesh i kërkimit të përgjithshëm ...

Yahoo!: http://tinyurl.com/qj6xu
gjithashtu indeks i madh përmbajtjeje; kërkim i përparuar me lehtësi përdorimi dhe saktësi selektimi

Përdorimi

2) Instrumentat e meta-kërkimit

Me instrumentat e meta-kërkimit kërkimet realizohen njësoj si me instrumentat e kërkimit të përgjithshëm. Gjithsesi kërkimet e përparuara vihen në dispozicion vetëm në shumë pak prej instrumentave të meta-kërkimit. Arsyeja për këtë është fakti që në kërkimin e njëhershëm të disa inventareve të dhënash duhet operuar në të njëjtën kohë me emëruesin më të vogël të mundshëm si dhe të hiqet dorë  nga mundësitë e filtrave specialë, që në instrumenta të ndryshme kërkimi si Google, Ask apo Yahoo! dallojnë nga njëri-tjetri.

Shkruani pra, sikurse paraqitet edhe në  Screenshot-in e mëposhtëm për Clusty, termin Tuaj të kërkimit në dritaren e kërkimit në faqen hyrëse. Lini fillimisht mënjanë mundësitë e selektimit përmes fushës së kërkimit (web, news, images etj.), lini pozicionin standard (web) dhe klikoni mbi "Search". Pas kësaj do t'Ju shfaqet lista me rezultatet e mëposhtme, që në këtë rast janë 177:

përshtatja e rezultateve të kërkimit

Ajo që bie në sy fillimisht është pjesa e majtë e dritares, e cila i kategorizon këto rezultate në të ashtuquajturit Cluster. Këto janë rezultate të lidhura relativisht ngushtë me njëri-tjetrin, të cilat kanë elemente qendrore të ngjashme. Këtu bëhet fjalë për një funksion tejet të dobishëm, pasi ai Ju mundëson që me një klikim të mausit  mbi linkun përkatës të përqendroheni në rezultatet e pakta të një Clusteri të caktuar.

Pra nëse fillimisht kërkoni të merreni të themi me situatën në Irlandë, klikoni mbi linkun "Ireland is the only country" – dhe pastaj në anën e djathtë do t'Ju shfaqen vetëm tetë rezultatet e këtij Clusteri. Në këtë mënyrë, në shumë raste, mund të kurseni shumë kohë.

Por krahas kësaj ka edhe mundësi të tjera interesante dhe të efektshme për të ngushtuar më tej fushën e rezultateve dhe për t'ua përshtatur nevojave Tuaja. Le të supozojmë se për Ju ka rëndësi para së gjithash debati aktual rreth referendumit irlandez. Në këtë rast, në pjesën e sipërme do të zgjidhnit në vend të “web” opsionin tjetër “news”.

epërsi dhe disavantazhe

Ku qëndrojnë epërsitë dhe mangësitë e kërkimit me intrumentat e meta-kërkimit? Fillimisht në faktin, që rreziku që mund t'Ju shpëtojnë rezultate të rëndësishme është më i pakët. Krahas kësaj funksionet e shumta shtesë, sikurse shpjegova me anë të shembullit Clusty, vënë në dispozicion mundësi shumë të dobishme  për ta bërë procesin e kërkimit nmë efektiv dhe më të shkurtër..

Për këtë arsye në shumicën e rasteve do të ishte e rekomandueshme të punohej jo me instrumenta të veçantë të kërkimit të përgjithshëm, por me instrumenta të meta-kërkimit, me përjashtim të rasteve kur kërkoni të realizoni një kërkim shumë special dhe kompleks, për të cilin do t'Ju duheshin domosdoshmërisht filtrat e kërkimit të përparuar, sikurse i ofrojnë Google & Co. Instrumenta të meta-kërkimit me vlerë për t'u rekomanduar do të ishin:

instrumenta të mirë të meta-kërkimit

Aftervote: http://aftervote.com
Kërkon në Google, Windows Live dhe Yahoo!; pa Clustering, por me elemente "sociale", që do të thotë, përdoruesit mund të komentojnë rezultatet e kërkimit dhe të ndikojnë në renditjen e tyre

Allplus: http://www.allplus.com
kërkon në të katër instrumentat e mëdhenj të kërkimit të përgjithshëm (Ask, Google, windows Live, Yahoo!); ofron Clustering dhe Clustering grafik!

Clusty: http://clusty.com
Meta-kërkim me funksion Clustering

metacrawler: http://www.metacrawler.com
kërkon krahas katër instrumentave të mëdhenj edhe një sërë instrumentash të tjerë kërkimi si dhe ofron  web, foto, audio, video, news e të tjera; pa Clustering, por kërkime vërtetë të mira e të përparuara.

Përdorimi

3) Kërkim-Interfaces

Si kërkohet me Kërkim-Interfaces? Filloni si gjithmonë duke dhënë termat e kërkimit në fushën përkatëse të kërkimit (1). Pas kësaj zgjidhni një nga kategoritë e mëdha  - në shembullin tonë zgjidhet "News" (2). Po kështu tek Intelways djathtas mund të zgjidhni një vend (3) dhe në mbyllje klikoni mbi instrumentin e kërkimit (news), që dëshironi të përdorni. Ne po zgjedhim Google Archive (4), i cili ofron një funksion veçanërisht interesant.

Google Archive

Google Archive Ju tregon te rejat në një bosht kohor, mbi te cilin mund të klikoni, në mënyrë që t'ju paraqiten rezultatet përkatëse në rrjedhë kronologjike për një periudhë të caktuar kohore. Në shembullin tonë do të kishte qenë vërtetë shumë e lehtë për të kuptuar gjithë diskutimin rreth Traktatit të Lisbonës në Irlandë në vitin 2008. Një mundësi kjo, për të cilën një shkencëtar në fakt vetëm mund të ëndërrojë!

Epërsitë dhe mangësitë

Ku qëndrojnë epërsitë dhe mangësitë e punës me kërkim-Interfaces? Epërsia kryesore i kërkim-Interfaces është fakti që më këtë lloj kërkimi Ju vihen në dispozicion qindra specialistë, disa prej të cilëve do t'i njohim në pjesën përmbyllëse: fjalorë, enciklopedi, news, instrumenta sociale të kërkimit, instrumenta të kërkimit shkencor etj.

Mangësia e vetme qëndron në faktin që, duke provuar shumë, ekziston rreziku i humbjes së kohës. Krahas kësaj nuk mund të përdorni funksionet e filtrave komplekse të një kërkimi të përparuar, që janë të nevojshëm në kërkimet e veçanta. Kërkim-Interfaces me vlerë për t'u rekomanduar më tej janë:

Instrumenta të mira të Kërkim-Interfaces

Intelways: http://intelways.com

Spickr: http://tinyurl.com/4g9zy4

Trovando: http://www.trovando.it

Whonu: http://www.whonu.com

përzgjedhje e vogël

4) Instrumenta të kërkimit  special

Në shumicën dërrmuese të më shumë se 500.000 instrumentave të kërkimit që ekzistojnë bëhet fjalë për instrumenta të kërkimit special, të cilat mbulojnë praktikisht të gjithë tipet e mediave (video, audio, blogs etj.) dhe sektorëve (shkencë, drejtësi etj.). Ndaj në këtë pikë do të na duhet të përqendrohemi në një përzgjedhje të vogël instrumentash, që kanë një rëndësi të veçantë për kërkimet tona rreth BE:

- Instrumenta të kërkimit shkencor
- Fjalorë dhe enciklopedi
- Instrumenta të kërkimit të të rejave
- Instrumenta të kërkimit të literaturës
- Bazat e të dhënave të BE

Përdorimi

4.1) Instrumentat e kërkimit shkencor

Si mund të kërkojmë me instrumentat e kërkimit shkencor? Në thelb funksionon njësoj si tek instrumentat e kërkimit të përgjithshëm, pra duhet që edhe këtu të përdorni kërkimin e përparuar. Në shembullin e mëposhtëm, Scirus (http://scirus.com) - përfaqësuesi më i njohur e më i mirë i llojit të vet -, kjo do të thotë, që Ju fillimisht duhet të kaloni direkt atje me një klikim mbi "Advanced Search".

Dritarja, që shfaqet pas kësaj, Ju ofron një sërë filtrash, prej të cilave në Screenshot-in e mëposhtëm jepet vetëm një pjesë. Si me anë të mundësive të përzgjedhjes përmes sektorëve Dropdown në pjesën e sipërme (1), ashtu edhe përmes mundësive të përzgjedhjes që ka secili prej tyre (2) bëhet menjëherë e qartë, që këtu bëhet fjalë për një instrument të kërkimit shkencor, që i njeh kërkesat dhe nevojat e veçanta në këtë fushë si dhe i merr ato në konsideratë (kërkim për titullin e një reviste shkencore, një autor,  një kodi ISBN etj).

prerë për punën shkencore

Edhe më e qartë bëhet kjo, nëse i hidhni një vështrim pjesës së rezultateve lidhur me kërkesën tonë të marrë si shembull në lidhje me Traktatin e Lisbonës. Sikurse mund ta vini re pa problem (1), në këtë rast bëhet fjalë – ndryshe nga ç'ndodh te Google – për burime shkencore të vogla sikurse janë artikujt, librat etj. Vini re gjithashtu edhe mundësitë për ta bërë kërkimin Tuaj më të detajuar përmes Cluster-it (2) si dhe për t'i dërguar rezultatet Tuaja me e-mail, për t'i memorizuar apo eksportuar ato (3) si dhe për t'i përfshirë drejtpërdrejti në dorëshkrimin Tuaj.

Epërsitë

Pyetja se cilat janë epërsitë e kërkimit me instrumentat e kërkimit shkencor e ka marrë tashmë përgjigjen. Dobia e tyre për një artikull specifik shkencor, një punë diplome apo publikime më të mëdha  rreth një teme (mbi BE) është absolutisht e detyrueshme për të përpunuar nivelin e kërkimeve rreth tematikës në fjalë. Për t'u rekomanduar do të ishin përfaqësuesit e mëposhtëm:

instrumenta të mira të kërkimit shkencor

Google Scholar: http://scholar.google.com
jo aq i mirë sa  Scirus, por shumë i përshtatshëm si një instrument plotësues

Scientific Search Engines: http://www.llek.de/english
koleksion voluminoz instrumentash të kërkimit shkencor

Scirus: http://scirus.com
klasiku

Wikipedia dhe Co.

4.2) Instrumentat e kërkimit për enciklopeditë

Le të jemi të sinqertë – shfletimi i herëpashershëm gjatë trajtimit të BE, një objekti i cili ndodhet në shndërrim të vazhdueshëm, do të bënte pjesë, edhe për profesionistët, në mundësitë e shkëlqyera, që ofron interneti. Sa deputetë ka Parlamenti Evropian? Si quhet komisionerja suedeze? Kush e ka patur para dy vjetësh presidencën e BE? Çfarë parashikonte Plani i Werner-it? - të gjitha këto e shumë të tjera nuk ka njeri që t'i mbajë mend.

Megjithatë për informacione të këtij lloji ka gjithmonë nevojë -  dhe për fat këto janë të disponueshme në internet vetëm duke klikuar.  Një nga burimet më voluminoze të informacionit, me një numër të jashtëzakonshëm artikujsh rreth BE, është versioni në anglisht i Wikipedia-s. Që Wikipedia dhe enciklopedi të tjera nuk mund, nuk duan dhe nuk duhet të zëvendësojnë marrjen e hollësishme me literaturë shkencore, por vetëm t'i plotësojnë ato në sensin e përshkruar më sipër, kjo – shpresoj – vetëkuptohet.

Më poshtë do të prezantohen dy mundësi interesante aksesi dhe kërkimi në  këto enciklopedi të mëdha, pikërisht përpara se të fillojmë të flasim rreth disa burimeve të tjera të rekomandueshme duke mbajtur në konsideratë inventarin e informacioneve rreth BE.

Përdorimi

Powerset - semantik në dhe me Wikipedia-n

Përdorimi i Powerset (http://www.powerset.com) për Wikipedia-n është mjaft i thjeshtë; sikurse zakonisht, shkruani termat Tuaj të kërkimit në dritaren e kërkimit në faqen hyrëse dhe më pas klikoni mbi  "Search". Rezulatet më të mira do t'i arrini, nëse filloni me kërkimin e përgjithshëm dhe më pas kufizoni hap pas hapi rezultatet Tuaja. Le të mbetemi pra në shembullim vijues tek termi  veçanërisht aktual “lisbon treaty”, qershor 2008, pak ditë para referendumit në Irlandë.

ndihmë përmes kërkimit semantik

Lista e rezultateve në lidhje me këtë term, pjesa e sipërme e së cilës u referohet diskutimeve rreth objektit në Wikipedia dhe nuk duhet të na interesojë, në pamje të parë nuk duket shumë entuziasmuese – dhe në fakt nuk është e tillë.  Veçoria e vetme qëndron në faktin, që Ju përmes trekëndëshit me drejtim nga poshtë majtas, pranë çdo rezultati mund të hapni pamjen përkatëse.

Ndërsa në mënyrë vërtetë spektakolare bëhet paraqitja e rezultateve të veçanta. Powerset hyn së bashku me artikujt e ndryshëm të Wikipedia-s në anën e djathtë Ju tregon rezultatet e analizës së vet semantike dhe në dimensionin e të kuptuarit të  artikullit (Factz), analizë kjo që mund të lehtësojë në një masë të madhe vlerësimin e këtij artikulli në përputhje me qëllimet Tuaja, veçanërisht në rastin e teksteve të gjata. Ndaj: duhet patjetër të provoni njëherë Powerset!

Përdorimi

Wikimindmap – Artikujt e Wikipedia-s rreth një teme si Mindmap

Wikimindmap (http://www.wikimindmap.org) prezantohet në mënyrë veçanërisht spektakolare. Këtu duhet që, përveçse të shkruani termat e kërkimit ("lisbon treaty"), edhe të përzgjidhni nga sektori Dropdown versionin gjuhësor të Wikipedia-s, në të cilin dëshironi të kërkoni. Rezultati ka pamjen e mëposhtme:

Epërsitë e Wikimindmap

Termat tanë të kërkimit shfaqen në qendër të një Mindmap (1). Degët kryesore tregojnë artikujt që u referohen këtyre. Duke klikuar mbi shenjën e plusit degët kryesore mund të hapen më tej dhe përmbajtjet e tyre diferencohen(2). Nëse klikoni me anë të mausit mbi një term, atëherë do të shfaqet artikulli përkatës i Wikipedia-s (3); nëse klikoni mbi shigjetat e gjelbërta, do të gjenerohet një Map i ri me objektin e degës kryesore në qendër (4).

Punë lojërash? Aspak! Përkundrazi, një ndihmë shumë e madhe, për shembull për të krijuar një ide të përgjithshme mbi aspektet më të rëndësishme të një teme si dhe për të patur akses në  objektin përkatës brenda fraksionit të kohës që do të na ishte nevojitur në ndonjë rast tjetër. Një ndihmë e paçmueshme pikërisht në njohjen e sistemit kompleks të BE!

Enciklopedi të tjera

Natyrisht nuk ekziston vetëm Wikipedia; Inventari i enciklopedive në Internet është i parrokshëm. Por shumë prej tyre ose janë të shfrytëzueshme vetëm me pagesë ose japin vetëm informacione të shkurtra dhe sipërfaqësore rreth BE. Ndaj le të mjaftohemi me referencën ndaj dy enciklopedive të tjera – vërtetë të shkëlqyera. Pra, gjithsej këto tre enciklopedi do të mbulojnë nevojat Tuaja në lidhje me shfletimin rreth tematikës së BE:

Answers.com: http://www.answers.com
ofron informacione të bazuara; shpesh përmban edhe artikuj përkatës nga Wikipedia – por jo vetëm

Europa Glossary: http://tinyurl.com/5a7cku
Enciklopedi e shkëlqyer dhe specifike rreth koncepteve të rëndësishme të BE

Wikipedia: http://en.wikipedia.org
Klasiku

Kërkimi i news -  vendimtar për punët shkencore mbi BE





Addict-o-matic

4.3) Instrumentat e kërkimit të të rejave

Fakti që pikërisht në rastin e  një objekti kaq shpejt të ndryshueshëm sikurse është BE, kërkimet e detajuara dhe gjithëpërfshirëse të proceseve aktuale kanë një rëndësi të jashtëzakonshme, është po aq i vetëkuptueshëm sa edhe fakti tjetër, që pikërisht në këtë pikë kërkohen specialistë. Dhe të tillë ka plot, si për shembull në dy  instrumentat e mëdha të kërkimit të përgjithshëm: Google News (http://news.google.com) dhe Yahoo! News (http://news.yahoo.com).

Por përse duhet të kënaqemi me zgjidhjen e dytë më të mirë, ndërkohë që ka edhe një mundësi tjetër shumë më të mirë për të kërkuar të rejat, pikërisht një instrument meta-kërkimi të të rejave, të cilin mund ta gjeni në  http://addictomatic.com Epërsitë e tij kryesore janë:
 

	Ai përdor një sërë burimesh të ndryshme duke ofruar kështu për Ju në mënyrë komode një agregat informacionesh të shumëllojshme.
	Më tej ai u kthehet e burimeve “sociale”, sikurse është shërbimi i shenjimeve del.icio.us ose Diig, ku gjenden artikuj, raporte dhe burime të kategorizuara si interesante dhe veçanërisht të rëndësishëm, para së gjithash nga përdorues të tjerë të intenetit.
	Gjithashtu mund të kërkohet edhe në elementët e Blog-ut,të cilët jo vetëm plotësojnë mediat tradicionale ne një sërë sektorësh dhe vendesh, por pjesërisht janë edhe më aktuale.
	Ai përmbledh jo vetëm tekste por edhe foto apo video relevante, që përcjellin për shembull përshtypjet në kuadër të një prezantimi, gjë që nuk mund të realizohet vetëm me anë të një teksti.

Instrumenta të mirë të kërkimit të të rejave

Addict-o-matic: http://addictomatic.com

Google News Archive Search: http://news.google.com/archivesearch
sikurse e pamë edhe më lart tejet i përshtatshëm për të ndjekur zhvillimin e të rejave rreth një teme të caktuar për një periudhë të gjatë kohore

Surchur: http://surchur.com
tregon funksione të ngjashme si Addict-o-matic, por punon mbi bazën e burimeve të tjera

Euractiv dhe EU-Observer

Shërbimet e Informacionit të BE: Euractiv dhe EU-Observer

Krahas instrumentave të rekomanduar të kërkimit të të rejave dëshirojmë të tërheqim vëmendjen edhe në lidhje me dy shërbime speciale të BE, që ofrojnë shumë më tepër se sa thjeshtë kërkimin e të rejave në lidhje me BE, pikërisht një grumbull me informacione, dosje dhe analiza aktuale. Për këtë ofertë të shkëlqyer nuk duhet as të mundoheni vetë, pasi ajo Ju dërgohet gratis dhe automatikisht në formë Newsletter-i ose me anë të RSS-Feed. Ata që merren në mënyrë disi më intensive me BE, duhet të abonohen domosdoshmërisht në faqet e mëposhtme të internetit:

Euractiv: http://www.euractiv.com

EU-Observer: http://euobserver.com

Hyrje

4.4) Instrumenta për kërkimin e literaturës

Të gjithë ata që duan të merren në mënyrë shkencore me BE, duhet, natyrisht, të njihen me literaturën ekzistuese përkatëse. Për të gjetur literaturën e një fushe të caktuar në mënyrë të mirëorientuar dhe përmbledhëse, sot praktikisht nuk do të ishte më e mundur pa ndihmën e internetit. Sigurisht ekzistojnë biblioteka të shumta dixhitale të fushave të caktuara, në të cilat grumbullohet me qëllim të qartë literatura përkatëse rreth objektit të kërkimit parë nga perspektiva e disiplinave të ndryshme shkencore. Trajtimi i këtij aspekti këtu nuk do të ishte i mundur, por as edhe i nevojshëm, pasi Ju me siguri duhet ta njihni tashmë mënyrën se si të gjeni literaturën rreth BE përmes fushave Tuaja specifike.

Ndaj, tani duam të përqendrohemi në një instrument të veçantë e të spikatur të kërkimit të literaturës, që zotëron një inventar aq të gjerë e gjithëpërfshirës, sa që Ju mund të gjeni në mënyrë të besueshme, përtej kufijve të fushave specifike, pjesën më të madhe të titujve, që korespondojnë me fushën e interesit dhe të punës Suaj. Veç kësaj ky instrument ofron edhe shumë funksione të tjera shtesë, që kalojnë kufijtë e një kërkimi të pastër, dhe lejojnë për shembull edhe përgatitjen e listave të literaturës online si dhe Ju ofrojnë mundësi të thjeshta të këtyre bibliografive në formën e tekstit, me të cilin Ju punoni zakonisht.

Pra, në shumë pak raste do të keni nevojë më shumë sesa për shërbimin online të prezantuar me poshte. Dhe boshllëqet, që eventualisht ekzistojnë, mund të mbyllen pa problem duke përdorur njërin prej instrumentave të kërkimit trajtuar më sipër, sikurse do të ishte p.sh në mënyrë të veçantë Scirus.

Worldcat



Përdorimi

Worldcat apo 1.2 miliardë me një godtje

Ajo që sapo thamë theksohet edhe më shumë nga fakti, që Worldcat  (http://www.worldcat.org) realizon kërkime në një inventar prej  plot 1.2 miliardë titujsh (qershor 2008). Këtu përmblidhen kryesisht monografi dhe artikuj revistash, por Ju mund të kërkoni edhe për DVD apo CD që Ju duhen.

E nëse më në fund futemi në  Worldcat, e para gjë që duhet bërë është hapja e një llogarie, e cila Ju ofron mundësinë e aksesit në funksionet e përparuara, si p.sh. përgatitja dhe memorizimi i bibliografive. Nëse dëshironi, mund të vendosni edhe një fotografi Tuajën, të shkruani pak rreshta rreth Jush dhe fushave të interesit Tuaj, duke krijuar kështu një profil, që do të ndihmonte të gjeni kolegë dhe kolege me sektorë të ngjashëm pune dhe aktivitetesh. Në këtë mënyrë do të kishit akses në bibliografinë tonë aktuale rreth marrëdhënieve mes BE dhe Ballkanit Perëndimor (http://tinyurl.com/5t84dp) - edhe pse vetë nuk keni bërë kërkime as edhe për një titull të vetëm!

Pasi të keni hyrë dhe të keni krijuar profilin Tuaj, atëherë duhet që, - sikurse e njihni edhe nga instrumentat e kërkimit të përgjithshëm – të kaloni në kërkimin e  përparuar duke klikuar mbi "Advanced Search" dhe të jepni atje në dritaret e duhura termat Tuaj të kërkimit si dhe, në rast se duhet, të përdorni filtrat përkatës. Kështu si shembull kemi shënuar në dritaren "Key" termat "eu western balkans" dhe filtrin kohor e kemi vendosur në 2004-2008. Që këtej paraqiten rezultatet e mëposhtme, që duken në tërësi bindëse përsa i përket relevancës:

Funksione të Worldcat

Edhe këtu, sikurse mund ta dalloni nga ana e majtë, Clustering- u realizohet nga pikëpamje të ndryshme  (autori, formati, viti, etj) (1), që e lehtëson shumë punën Tuaj. Dritarja Dropdown në qendër ofron mundësinë, për të vënë kryqin në tituj të veçantë, në mënyrë që t'i rendisni më pas në një listë të re apo ekzistuese literature (2).

Tani në shumë raste duket, që nuk është e mundur që vetëm në bazë të titullit të vendoset, nëse një libër apo një artikull korespondon me interesat Tuaja të njohjes dhe të përfshihej së këtejmi në një listë të tillë. Për këtë qëllim do të ishin të nevojshme informacione të tjera, si për shembull listë-përmbajtja dhe/ose një Abstract. Worldcat Ju ndihmon edhe në këtë drejtim. Shikoni për këtë Screenshot-in e mëposhtëm, i cili tregon faqen ku unë mbërrita me një klikim të mausit mbi titullin e treguar në vendin e dytë  "The EU and Romania: accesssion and beyond".

Detaje rreth publikimeve

Ajo përmban informacione të hollësishme bibliografike (1). Në pjesën e dytë nga lart (2) gjenden një sërë opsionesh rreth titullit të treguar (ilustrimi në Google Books, udhëzimi për të shkuar në një listë apo faqe shënimesh me një nga shërbimet sociale të shënimeve) si dhe skeda të ndryshme regjistri me informacione të mëtejshme (3). Këtu është zgjedhur skeda "detaje" (4), e cila tregon listë-përmbajtjen e monografisë. Mbi këtë bazë mund të krijohet një bibliografi, që korespondon në mënyrë shumë të saktë me nevojat Tuaja. Në më të shumtën e rasteve nuk do t'Ju nevojiten më shumë mundësi për të kërkuar literaturë rreth BE.

Vështrim i përgjithshëm

4.5) Bazat e të dhënave mbi BE

Një përshtypje të parë lidhur me numrin e madh dhe shumëllojshmërinë e bazave të të dhënave rreth BE mund t'Jua japë faqja përkatëse e portalit në Serverin e Evropës (http://tinyurl.com/3pjao3), ku këto ose janë të kategorizuara sipas sektorëve  - sikurse tregohet në  Screenshot-in e mëposhtëm – ose paraqiten në renditje alfabetike.

Përdorimi

Për fat të mirë përshkrimet e shkurtra dhe mundësitë e seleksionimit në shumë raste bëjnë të mundur që, nëpërmjet zgjedhjes së gjuhës, të gjeni vërtetë shpejt bazat e të dhënave, për të cilat keni nevojë (vetëm për listat e bazave të të dhënave!!! përsa u përket përmbajtjeve të pjesës më të madhe të bazave të të dhënave, ato janë të disponueshme në anglisht – e ndonjëherë edhe në frengjisht). PPJS – Politikat e Përbashkëta në Çështje të Jashtme dhe të Sigurisë - dokumentat e Këshillit, marrëveshjet ndërkombëtare; Socrates/Erasmus etj. - të gjitha këto janë drejt për së drejti të arritshme.

Gjithsesi kjo nuk vlen për vendosjen dhe përdorimin e burimeve vetiake të informacionit; ndaj ju duhet të kaloni në bazën përkatëse të të dhënave përmes Hiperlink-ut në listë-përmbajtje dhe të kërkoni atje për udhëzime të tjera përdorimi, që ekzistojnë shumëfish.

EUR-Lex

Është bërë e qartë tashmë, që përpjekja për t'Ju dhënë qoftë edhe vetëm një ide të përgjithshme orientuese, do të kishte dashur një libër të trashë. Ndaj duam të kufizohemi vetëm me paraqitjen e dy bazave më të rëndësishme të të dhënave, pikërisht EUR-Lex dhe PreLex.

EUR-Lex (http://tinyurl.com/4ota5c) ofron akses gratis në kuadrin ligjor dhe rregullues të Bashkimit Evropian. Përmes këtij sistemi Ju mund të njiheni me fletoren zyrtare të BE, si dhe marrëveshjet, aktet ligjore, jurisdiksionin dhe dispozitat ligjore përgatitore. Shpjegime në lidhje me faqen e internetit gjeni në andresën http://tinyurl.com/3l5gzl. Krahas kësaj, përmes link-eve “Udhërrëfyesit", "FAQ" dhe "Ndihmë" në faqen hyrëse Ju vihen në dispozicion informacione të tjera.

PreLex

PreLex (http://tinyurl.com/5qf78n) mundëson vështrime tejet interesante në procesin e vendimmarrjes brenda BE. Kjo bazë të dhënash përmban informacione që prej vitit 1976 (!) dhe aktualizohet çdo ditë. Aty përshkruhen procedurat, që janë vënë në lëvizje me anë dokumentash zyrtare (propozime, rekomandime, njoftime etj.), dhe që Komisioni ua ka përcjellë Këshillit, Parlamentit Evropian dhe organeve e institucioneve të tjera. Çdo dosje përmban etapat përkatëse (përcjellja Këshillit, pozicionimi i PE, pranimi formal përmes Këshillit etj).

Dokumentat e cituara, që gjenden në formë elektronike në faqet e internetit të Komisionit apo në faqe të tjera interneti, mund të thirren përmes link-eve përkatëse. Edhe këtu ka ndër të tjera linkun "Description of the database", i cili hap një dritare të re të vetën dhe vë në dispozicion informacione rreth përgatitjes dhe përdorimit të bazës së të dhënave.
 

... shko më tej te Tipi 3 dhe 4: Kërkimi social, kërkimet në blog dhe dokumenta ...