|
Pėrmbajtja
Temat e librit metodik
online mbi BE:
Hyrje
Rėndėsia e BE
Ēfarė ėshtė BE?
Zhvillimi i BE
Institucionet e BE
Kėrkimet nė internet rreth BE
Instrumentat e
kėrkimit
Kėrkimi
social
Kėrkimi
i dokumentave
Kėrkimi semantik
Kėrkimi Deep
Web
|
|
Kėrkimet nė internet rreth BE
Instrumentat e
kėrkimit (tipi 1)
Instrumentat e kėrkimit karakterizohen nga njė
shkallė e lartė pėrdorimi. Ju mjafton tė jepni
vetėm termin apo termat kryesor/ė tė kėrkimit
dhe menjėherė do t'Ju paraqitet njė listė
rezultatesh me linke faqesh interneti, qė
pėrmbajnė kėto terma kėrkimi. Nė numrin tejet tė
madh tė rezultateve bėhet me rėndėsi
vendimtare ēėshtja, se
si pėrcaktohet relevanca e tyre dhe cilat prej
tyre paraqiten nė faqet e para tė rezultateve tė
kėrkimit. Pasi pjesa dėrrmuese e pėrdoruesve
shikon vetėm njė apo dy faqet e para tė
rezultateve.
Kjo renditje realizohet me ndihmėn e algoritmeve
tė pėrllogaritura, tė cilat nga njė instrument kėrkimi te tjetri
kanė pjesėrisht dallime shumė tė mėdha mes njėri-tjetrit, gjė qė bėn
pastaj, qė pėr tė njėjtin kėrkim nė instrumentat e pėrgjithshėm tė
kėrkimeve si p.sh.
Google,
Bing ose
Exalead
-
tė kemi pamje tė ndryshme tė rezultateve, pra
kanė vetėm shumė pak pėrputhje nė burimet e paraqitura. Nė rastin e
instrumentave speciale tė kėrkimit, tė
cilėt kėrkojnė nė segmente tė ndryshme (blogs,
lajme, literaturė etj), do tė merrni rezultate
krejtėsisht tė ndryshėm nga njėri-tjetri. |

|
Instrumentat e kėrkimit ndahen nė katėr
nėnkategori:
|
Instrumetat e
kėrkimit tė pėrgjithshėm |
Instrumentat e
Meta-Kėrkimit |
Kėrkim-
Interfaces |
Instrumentat e
kėrkimit special |
|
Ato
pretendojnė se e mbulojnė krejt
internetin nė tė gjithė gjerėsinė e tij. Shumica
e pėrdoruesve pėrdorin vetėm instrumentat e kėrkimit tė kėsaj
nėnkategorie. |
Kėto kėrkojnė nė tė njėjtėn kohė inventarin e
informacioneve tė disa instrumentave tė tjerė
kėrkimorė, dhe Jua paraqesin
tė gjitha tė renditura sipas algoritmeve tė
veta. |
Ata Ju
mundėsojnė qė prej njė pozicioni dhe duke dhėnė vetėm njė herė
termat kyē tė kėrkimit tė kontrollohen njėri pas tjetrit qindra
instrumenta kėrkimorė. |
Ata janė tė
specializuar nė lloje tė ndryshme mediash (Blogs, News, Video,
figura etj.) apo sektorėsh (drejtėsi, letėrsi, shkencė, BE etj.)
dhe nė segmentin e tyre mund tė gjejmė informacione mė relevante
se ē'mund tė gjenden me anė tė instrumentave tė kėrkimit tė
pėrgjithshėm. |
|
Shembuj:
Google,
Bing,
Exalead |
Shembuj:
AllPlus,
Scour |
Shembuj:
Browsys
Finder, Zuula |
|
|
|
...mė
shumė |
...mė
shumė |
...mė
shumė |
...mė
shumė |
|
|
|
|
|
Pėrdorimi i instrumentave tė kėrkimit
rreth temės sė BE
Instrumenta tė kėrkimit tė pėrgjithshėm
Pėr
arritjen e rezultateve tė mira nė pėrdorimin e instrumentave tė
kėrkimit tė pėrgjithshėm ėshtė me rėndėsi vendimtare, qė tė
realizoni kėrkime tė pėrparuara, qė domethėnė se nuk duhet
kurrsesi tė veproni si nė screenshot-in e mėposhtėm sikurse
veprojnė pėr fat tė keq shumica dėrrmuese e pėrdoruesve.

Arsyen pėr kėtė dėshirojmė t'Jua tregojmė me anė tė njė kėrkimi pėr
informacione reth efekteve tė zgjedhjeve nė Bosnje Hercegovinė, datė
3.10.2010, mbi procesin e zgjerimit. Me kėrkesėn e bėrė nė Screenshot
shihni, se si termat e kėrkimit lidhen njėri pas tjetrit me fjalen "dhe".
Kjo do tė thotė pėrhembull qė duhen gjetur edhe ato faqe, ku diku
shfaqet "EU" dhe diku "enlargement" - por, nuk ėshtė kjo ajo qė duam tė
gjejmė ne. Pėr ne ėshtė i rėndėsishėm termi ekzakt "eu
enlargement".
Krahas kėsaj ky lloj kėrkimi nuk merr nė konsideratė faktin, qė pėr ne
tė rėndėsishme janė zgjedhjet e datės 3.10.2010, ndėrkohė qė rezultatet
pėrfshijnė tė gjitha burimet e informacioneve edhe rreth zgjedhjeve tė
mėparshme nė Bosnje-Hercegoinė. Kjo bėn qė tė na shfaqen njė mori
rezultatesh jorelevante. |
|
Pėrdorni gjithmonė "advanced search" dhe filtrat |
Pikėrisht kėto probleme mund tė zgjidhen pėrmes shfrytėzimit tė kėrkimit
tė pėrparuar, tek i cili mbėrrini me njė tė klikuar tė mausit nė linkun "Advanced
Search". Atje vihen nė dispozicion mundėsi tė shumta, tė
ashtuquajtra filtra, tė cilat do t'ju ndihmojnė tė bėni kėrkesėn tuaj nė
google shumė mė tė qartė dhe mė tė saktė, duke thėnė me saktėsi, pėr se
jeni tė interesuar. Nėse ne atje do tė pėrdorim vetėm dy prej kėtyre
filtrave, duke kėrkuar fillimisht pėr shprehjen e saktė "eu
enlargement" dhe sė dyti do pėrdorim filtrin e datave duke kėrkuar vetėm burime
informacioni tė muajit tė fundit, atėherė rezultati ėshtė njė pėrmirėsim
tėrėsor, sikurse mund tė shihet nė Screenshot: prej mė shumė se 43.000
bėhen rreth 500 rezultate.
 |
|
|
Instrumentat e meta-kėrkimit
Kėta kėrkojnė nė tė njėjtėn kohė inventarin e
informacioneve tė disa instrumentave tė tjera
kėrkimorė, dhe Jua paraqesin
tė gjitha tė renditura sipas algoritmeve tė
veta. Mjė
kėrkim shembull me Scour -
njė instrument i Meta-Kėrkimit, i cili pyet njėkohėsisht Google,
Yahoo! dhe
Bing si dhe kėrkon
rezulate nė kohė reale te
Twitter - synon
tė sqarojė, se ē'do tė thotė kjo dhe ku qėndrojnė pėrparėsitė. Termi
kryesor i kėrkimit ishte "eu enlargement serbia".

Ky screenshot Ju tregon 3 rezultatet e para tė faqes
sė parė. Nėse vini re ikonat e anės sė djathė nė
kuadrat tė kuq tė
ēdo rezultati kėrkimi, rezultati i parė tek Yahoo! ėshtė gjithashtu nė vend tė parė te Bing ndėrsa tek Google as nuk do ta kishit
gjetur! Rezultati i dytė te Scour
ishte nė vend tė dytė edhe te Google dhe Bing por me Yahoo!
nuk do ta kishit gjetur.
Me
instrumentat e meta-kėrkimit kėrkimet realizohen, pra thėnė
shkurt, njėsoj si me
instrumentat e kėrkimit tė pėrgjithshėm. Gjithsesi kėrkimet e
zgjeruara vihen nė dispozicion vetėm nė shumė pak prej
instrumentave tė meta-kėrkimit. Arsyeja pėr kėtė ėshtė fakti, qė
nė kėrkimin e njėhershėm tė disa inventarėve tė dhėnash duhet
operuar nė tė njėjtėn kohė me emėruesin mė tė vogėl tė mundshėm
si dhe tė hiqet dorė nga mundėsitė e filtrave specialė, qė nė
instrumenta tė ndryshme kėrkimi
dallojnė nga njėri-tjetri.
Shkruani
pra, sikurse paraqitet edhe nė Screenshot-in e mėposhtėm pėr
AllPlus
Clusty,
termin Tuaj tė kėrkimit nė dritaren e kėrkimit nė faqen hyrėse. Lini
fillimisht mėnjanė mundėsitė e selektimit pėrmes fushės sė kėrkimit
(web, news, images etj.), lini pozicionin standard (web) dhe klikoni mbi
"Search". Pas kėsaj do t'Ju shfaqet lista me rezultatet e mėposhtme, qė
nė kėtė rast janė 125 (16.10.2010).

Ajo, qė bie
nė sy fillimisht ėshtė pjesa e majtė e dritares, e cila i
kategorizon kėto rezultate nė tė ashtuquajturit Cluster. Kėto
janė rezultate tė lidhura relativisht ngushtė me njėri-tjetrin,
tė cilat kanė elemente qendrore tė ngjashme. Kėtu bėhet fjalė
pėr njė funksion tejet tė dobishėm, pasi ai Ju mundėson qė me
njė klikim tė mausit mbi linkun pėrkatės tė pėrqendroheni nė
rezultatet e pakta tė njė Clusteri tė caktuar.
Pra, nėse
fillimisht kėrkoni tė merreni tė themi me situatėn nė Irlandė,
klikoni mbi linkun "Irish referendum" (1) dhe pastaj nė
anėn e djathtė do t'Ju shfaqen tė 54 rezultatet e kėtij
Clusteri. Nė kėtė mėnyrė, nė shumė raste, mund tė kurseni shumė
kohė.
Por, krahas
kėsaj, ka edhe mundėsi tė tjera interesante dhe tė efektshme pėr
tė ngushtuar mė tej fushėn e rezultateve dhe pėr t'ua pėrshtatur
atė
nevojave Tuaja. Le tė supozojmė se pėr Ju ka rėndėsi para sė
gjithash debati aktual rreth referendumit irlandez. Nė kėtė
rast, nė pjesėn e sipėrme do tė zgjidhnit nė vend tė web
opsionin tjetėr news (2)
dhe do t'ju shfaqen kėshtu informacione tė shumta rreth kėsaj tematike qė
prej tetorit 2010. |
|
Pėrparėsitė dhe mangėsitė e pėrdorimit tė Instrumentave tė Meta-Kėrkimit |
Ku qėndrojnė epėrsitė dhe mangėsitė e kėrkimit me intrumentat e
meta-kėrkimit? Fillimisht, epėrsitė qėndrojnė nė faktin, qė rreziku,
qė mund t'Ju shpėtojnė rezultate tė rėndėsishme, ėshtė mė i pakėt. Krahas
kėsaj funksionet e shumta shtesė, sikurse shpjegova me anė tė shembullit
AllPlus, venė nė dispozicion mundėsi shumė tė dobishme pėr ta
bėrė procesin e kėrkimit mė efektiv dhe mė tė shkurtėr.
Pėr kėtė arsye nė shumicėn e rasteve do tė ishte e
rekomandueshme tė punohej jo me instrumenta tė veēantė tė
kėrkimit tė pėrgjithshėm, por me instrumenta tė meta-kėrkimit,
me pėrjashtim tė rasteve, kur kėrkoni tė realizoni njė kėrkim
shumė special dhe kompleks, pėr tė cilin do t'Ju duheshin
domosdoshmėrisht filtrat e kėrkimit tė pėrparuar, sikurse i
ofrojnė Google & Co.
Krahas
instrumentave tė prezantuar deri mė tani tė Meta-Kėrkimit ka natyrisht
edhe instrumenta tė
tjerė me vlerė pėr t'u rekomanduar, si pėr shembull
Yippy ose
Metacraėler,
por me dy tė parėt pėr ēdo rast keni bėrė njė zgjedhje tė mirė. |
|
Pėrdorimi i Kėrkim-Interfaces |
Kėrkim-Interfaces
Si
kėrkohet me Kėrkim-Interfaces? Kėtė duam t'Jua tregojmė duke
marrė shembullin e
Browsys Finders
(shih Screenshot). Filloni, si gjithmonė, duke dhėnė
termat e kėrkimit nė fushėn pėrkatėse tė kėrkimit - lisbon
treaty (1. Pas kėsaj
zgjidhni njė nga kategoritė e mėdha - nė shembullin tonė
zgjidhet "News" (2). Dhe nė mbyllje zgjidhni instrumentin e
kėrkimit (news) tė treguar poshtė dritares sė kėrkimit, qė dėshironi tė pėrdorni. Ne po zgjedhim Google
Archive, i cili ofron njė funksion veēanėrisht interesant, prej
prezantimit tė tė cilit nuk duam t'ju privojmė
(3).

Google
Archive Ju tregon te rejat nė njė bosht kohor, mbi te cilin mund
tė klikoni, nė mėnyrė qė t'ju paraqiten rezultatet pėrkatėse nė
rrjedhė kronologjike pėr njė periudhė tė caktuar kohore. Nė
shembullin tonė do tė kishte qenė vėrtetė shumė e lehtė pėr tė
kuptuar tė
gjithė diskutimin rreth Traktatit tė Lisbonės
nė periudhėn 2006-2010. Njė mundėsi kjo, pėr tė cilėn njė shkencėtar nė
fakt vetėm mund tė ėndėrrojė!
Mbani nė konsideratė, ju jutem, qė rezultatet shfaqen nė dritaren Browsys.
Pra, nėse Ju nuk jeni tė kėnaqur me rezultatet e instrumentit tė kėrkimit
tė zgjedhur fillimisht, thjesht klikoni mbi njė tjetėr, pa u dashur tė
rijepni edhe njėherė termat e kėrkimit. Madje mund tė ndėrroni edhe
kategorinė, pra nė vend tė "news" tė zgjidhni pėr shembull "Academic"
dhe pastaj tė klikoni mbi njėrin prej intrumentave tė kėrkimit shkencor,
qė ju shfaqen.
Krahas Browsys
Finder dėshirojmė t'ju prezantojmė edhe
Zuula. Epėrsia
kryesore e Zuula qėndron nė faktin, qė pėrmes saj bėhet njė seleksioni
dubletash, qė do tė thotė, rezultatet qė keni gjetur tek Google, nuk do
t'ju rishfaqen njė herė tė dytė tek Bing. Ky ėshtė njė fundksion tejet i
dobishm nė praktikė.
Scrrenshot-i vijues jua demonstron kėtė pėrmes njė kėrkimi shembull me
termin "eu
enlargement macedonia".
 |
|
Epėrsitė
dhe mangėsitė e pėrdorimit tė Kėrkim-Interfaces |
Ku
qėndrojnė epėrsitė dhe mangėsitė e punės me kėrkim-Interfaces?
Epėrsia kryesore i kėrkim-Interfaces ėshtė fakti, qė mė kėtė lloj
kėrkimi Ju vihen nė dispozicion qindra instrumenta speciale tė
kėrkimit, disa prej tė
cilėve do t'i njohim nė pjesėn pėrmbyllėse: fjalorė,
enciklopedi, news, instrumenta sociale tė kėrkimit, instrumenta
tė kėrkimit shkencor etj.
Mangėsia e
vetme qėndron nė faktin qė, duke provuar shumė, ekziston rreziku
i humbjes sė kohės. Krahas kėsaj nuk mund tė pėrdorni funksionet
e filtrave komplekse tė njė kėrkimi tė pėrparuar, qė janė tė
nevojshėm nė kėrkimet e veēanta. Kėrkim-Interfaces me vlerė pėr
t'u rekomanduar krahas
Browsys Finder
dhe Zuula do tė ishte edhe
Trovando. |
|
|
Instrumenta tė kėrkimit special
Nė pjesėn mė tė madhe tė asaj morie instrumentash kėrkimi qė
ekzistojnė, mė shumė se 500.000, bėhet fjalė pėr instrumenta tė
kėrkimit, qė mbulojnė praktikisht tė gjitha tipet e mediave (video,
audio, blogs etj.) dhe sektorėve (shkencė, drejtėsi etj.). Ndaj nė kėtė pikė do tė duhet tė pėrqendrohemi nė njė fragment tė vogėl, pikėrisht
nė atiotipe tė instrumentave tė kėrkimit special, qė kanė njė rėndėsi
tė veēantė pėr kėrkimet rreth BE:
- Instrumentat e kėrkimit shkencor
- Fjalorė dhe enciklopedi
- Instrumenta kėrkimi tė news
- Instrumenta kėrkimi tė literaturės
- Bankat e tė dhėnave rreth BE |
|
pėrdorni
"advanced search" |
Instrumentat e kėrkimit shkencor
Si mund tė kėrkojmė me instrumentat e kėrkimit shkencor? Nė
thelb funksionon njėsoj si tek instrumentat e kėrkimit tė
pėrgjithshėm, pra, duhet qė edhe kėtu tė pėrdorni kėrkimin e
pėrparuar. Nė shembullin e
Scirus,
pėrfaqėsuesi mė i njohur e mė i mirė i llojit tė vet, kjo do tė
thotė, qė Ju fillimisht duhet tė kaloni direkt atje me njė klikim mbi
"Advanced Search.
Dritarja, qė shfaqet pas kėsaj, Ju ofron njė sėrė filtrash, prej
tė cilave nė Screenshot-in e mėposhtėm jepet vetėm njė pjesė. Si me anė
tė mundėsive tė pėrzgjedhjes pėrmes sektorėve Dropdown nė pjesėn e
sipėrme (1), ashtu edhe pėrmes mundėsive tė pėrzgjedhjes tė shfaqur
poshtė tyre (2) bėhet menjėherė e qartė,
qė kėtu ėshtė
fjala pėr njė instrument tė kėrkimit shkencor, qė
i njeh kėrkesat dhe nevojat e veēanta nė kėtė fushė si dhe i
merr ato nė konsideratė (kėrkim pėr titullin e njė reviste
shkencore, njė autor, njė kodi ISBN etj).

Edhe mė e
qartė bėhet kjo, nėse i hidhni njė vėshtrim pjesės sė rezultateve
lidhur me kėrkesėn tonė tė marrė si shembull nė lidhje me
Traktatin e Lisbonės. Sikurse mund ta vini re pa problem (1), nė
kėtė rast bėhet fjalė ndryshe nga ē'ndodh te Google pėr
burime shkencore tė vogla sikurse janė artikujt, librat etj.
Vini re gjithashtu edhe mundėsitė pėr ta bėrė kėrkimin Tuaj mė
tė detajuar pėrmes Cluster-it (2) si dhe pėr t'i dėrguar
rezultatet Tuaja me e-mail, pėr t'i memorizuar apo eksportuar
ato (3) si dhe pėr t'i pėrfshirė drejtpėrdrejti nė dorėshkrimin
Tuaj.
 |
|
Epėrsitė e instrumentave tė kėrkimit shkencor |
Pyetja, se
cilat janė epėrsitė e kėrkimit me instrumentat e kėrkimit
shkencor e ka marrė tashmė pėrgjigjen. Dobia e tyre pėr njė
artikull specifik shkencor, njė punė diplome apo publikime mė tė
mėdha rreth njė teme (mbi BE) ėshtė absolutisht e detyrueshme
pėr tė pėrpunuar nivelin e kėrkimeve rreth tematikės nė fjalė.
Pėr t'u rekomanduar krahas
Scirus
do tė
ishte
edhe
Google
Scholar, njė instrument i shkėlqyer plotėsues. |
|
|
Fjalorėt dhe enciklopeditė
Le tė jemi
tė sinqertė shfletimi i herėpashershėm gjatė trajtimit tė BE,
njė objekti i cili ndodhet nė shndėrrim tė vazhdueshėm, do tė
bėnte pjesė, edhe pėr profesionistėt, nė mundėsitė mė tė
rėndėsishme,
qė ofron interneti. Sa deputetė ka tani Parlamenti Evropian? Si quhet
komisionerja suedeze? Kush e ka patur para dy vjetėsh
presidencėn e BE? Ēfarė parashikonte Plani i Werner-it? - tė
gjitha kėto e shumė tė tjera nuk ka njeri, qė t'i mbajė mend.
Por
pėr informacione tė kėtij lloji ka gjithmonė nevojė - dhe pėr
fat kėto janė tė disponueshme nė internet vetėm duke klikuar.
Njė nga burimet mė voluminoze tė informacionit, me njė numėr tė
jashtėzakonshėm artikujsh rreth BE, ėshtė versioni nė anglisht i
Wikipedia-s. Qė Wikipedia dhe enciklopedi tė tjera nuk mund, nuk
duan dhe nuk duhet tė zėvendėsojnė marrjen e hollėsishme me
literaturė shkencore, por vetėm t'i plotėsojnė ato nė sensin e
pėrshkruar mė sipėr, kjo shpresoj vetėkuptohet.
Mė poshtė
do tė prezantohet njė mundėsi interesante aksesi dhe kėrkimi nė
inventarin e dijes sė enciklopedisė mė tė madhe, pikėrisht pėrpara se tė fillojmė tė
flasim rreth disa burimeve tė tjera tė rekomandueshme duke
mbajtur nė konsideratė pikėrisht kėrkimin rreth BE. |
|
|
Wikimindmap Artikujt e
Wikipedia-s rreth njė teme si Mindmap
E veēanta e
Wikimindmap qėndron nė faktin, qė tė gjitha informacionet e
regjistruara tė njė versioni gjuhėsor tė caktuar tė Wikipedia Ju shfaqen
nė formėn e njė Mindmap, sikurse e bėn tė qartė edhe Screenshot-i
vijues.
 |
|
Epėrsitė e Wikimindmap |
Termat
tanė tė kėrkimit shfaqen nė qendėr tė njė Mindmap (1). Degėt
kryesore tregojnė artikujt, qė u referohen kėtyre. Duke klikuar
mbi shenjėn e plusit degėt kryesore mund tė hapen mė tej dhe
pėrmbajtjet e tyre diferencohen(2). Nėse klikoni me anė tė
mausit mbi shigjetat e gjelbėrta pranė njė termi, do tė
gjenerohet njė Map i ri me objektin e degės kryesore nė qendėr,
nė shembullin tonė mė Parlamentin Evropian (3). Nėse klikoni direkt nė
tekstin e njė nėndege, atėherė
Wikimindmap do t'ju tregojė
artikullin pėrkatės tė Wikipedia; nė Screenshot pėr shembull ėshtė
shfaqur artikulli rreth Traktatit tė Amsterdamit
(4).
Lojėra? Aspak! Pėrkundrazi, njė ndihmė shumė e madhe, pėr
shembull pėr tė krijuar njė ide tė pėrgjithshme mbi aspektet mė
tė rėndėsishme tė njė teme si dhe pėr tė patur akses nė
objektin pėrkatės brenda fraksionit tė kohės, qė do tė na ishte
nevojitur nė ndonjė rast tjetėr. Njė ndihmė e paēmueshme pikėrisht
nė njohjen e sistemit kompleks tė BE!
Enciklopedi
tė tjera
Natyrisht
nuk ekziston vetėm Wikipedia; Inventari i enciklopedive nė
Internet ėshtė i parrokshėm. Por shumė prej tyre ose janė tė
shfrytėzueshme vetėm me pagesė ose japin vetėm informacione tė
shkurtra dhe sipėrfaqėsore rreth BE. Ndaj le tė mjaftohemi me
referencėn ndaj dy enciklopedive tė tjera vėrtet tė
shkėlqyera. Pra, gjithsej kėto tre enciklopedi do tė mbulojnė
nevojat Tuaja nė lidhje me shfletimin rreth tematikės sė BE:
a) Answers.com
ofron
informacione tė bazuara; shpesh pėrmban edhe artikuj pėrkatės
nga Wikipedia por jo vetėm.
b)
Das Europa Glossar Fjalor i
shkėlqyer dhe specifik rreth koncepteve tė
rėndėsishme tė BE.
c) Wikipedia -
Klasiku.
|
|
Kėrkimi
i news - shpesh vendimtar pėr punėt shkencore mbi BE
Epėrsitė e Addict-o-matic |
Instrumenta tė kėrkimit tė tė rejave (kėrkimi i news)
Fakti, qė
pikėrisht nė rastin e njė objekti kaq shpejt tė ndryshueshėm,
sikurse ėshtė BE, kėrkimet e detajuara dhe gjithėpėrfshirėse tė
proceseve aktuale kanė njė rėndėsi tė jashtėzakonshme, ėshtė po
aq i vetėkuptueshėm sa edhe fakti tjetėr, qė pikėrisht nė kėtė
pikė kėrkohen instrumenta tė kėrkimit special. Dhe tė tillė ka
plot, si pėr shembull ata tė dy instrumentave tė mėdha tė kėrkimit
tė pėrgjithshėm:
Google News dhe
Yahoo! Nachrichten.
Addict-o-matic
Por pėrse
duhet tė kėnaqemi me zgjidhjen e dytė mė tė mirė, ndėrkohė qė ka
edhe njė mundėsi tjetėr shumė mė tė mirė pėr tė kėrkuar tė
rejat, pikėrisht si njė lloj meta-instrument i kėrkimit news Addict-o-matic.
Epėrsitė e tij kryesore janė:
-
Ai pėrdor
njė sėrė burimesh tė ndryshme e tė shumta duke ofruar kėshtu pėr Ju nė
mėnyrė komode njė agregat informacionesh tė shumėllojshme.
-
ai u
kthehet e burimeve sociale, sikurse ėshtė Twitter, ku gjenden udhėzime
rreth artikujsh, raportesh dhe burimesh tė kategorizuara si interesante
dhe veēanėrisht tė rėndėsishme, para sė gjithash nga pėrdorues tė tjerė
tė intenetit.
-
Gjithashtu,
mund tė kėrkohet edhe nė elementėt e Blog-ut, tė cilėt jo vetėm
plotėsojnė mediat tradicionale ne njė sėrė sektorėsh dhe vendesh, por
pjesėrisht janė edhe mė aktuale.
-
Ai
pėrmbledh jo vetėm tekste, por edhe foto apo video relevante, qė
pėrcjellin pėr shembull pėrshtypjet nė kuadėr tė njė prezantimi,
gjė qė nuk mund tė realizohet vetėm me anė tė njė teksti.
-
Ai lejon njė shkallė tė lartė personalizimi, qė do tė thotė se Ju mund
ta pėrshtatni Addictomatic nė njė pjesė tė madhe nė varėsi tė nevojave
tuaja, mes tė tjerash edhe duke zgjedhur se cilat burime duhen pėrfshirė
nė kėrkim, sikurse e tregon edhe Screenshot-i vijues, nė tė cilin
gjithsesi mund tė shihet vetėm njė pjesė e mundėsive tė pėrzgjedhjes.

Funksione tė ngjashme me
Addict-o-matic
ofron edhe Surchur.
Ndėrsa mundėsitė e veēanta tė
Google
News Archive Search, qė pėrshtatet mė sė miri pėr ndjekjen e
kujdeshme tė tė rejave lidhur me njė temė (BE) pėr njė periudhė mė tė
gjatė kohore duke i shfaqur ato edhe nė njė bosht kohor, tanimė i kemi
pėrmendur. |
|
|
Shėrbimet
e Informacionit tė BE: Euractiv dhe EU-Observer
Krahas instrumentave tė rekomanduar tė kėrkimit tė tė rejave
dėshirojmė tė tėrheqim vėmendjen edhe nė lidhje me dy shėrbime
speciale tė BE, qė ofrojnė shumė mė tepėr se sa thjesht
kėrkimin e tė rejave nė lidhje me BE, pikėrisht njė grumbull me
informacione, dosje dhe analiza aktuale. Pėr kėtė ofertė tė
shkėlqyer nuk duhet as tė mundoheni vetė, pasi ajo Ju dėrgohet
gratis dhe automatikisht nė formė Newsletter-i ose me anė tė
RSS-Feed. Ata, qė merren nė mėnyrė disi mė intensive me BE, duhet
tė abonohen domosdoshmėrisht nė faqet e mėposhtme tė internetit:
-
EurActiv.com
-
EUObserver |
|
|
Instrumenta pėr kėrkimin e literaturės
Tė gjithė
ata, qė duan tė merren nė mėnyrė shkencore me BE, duhet,
natyrisht, tė njihen me literaturėn ekzistuese pėrkatėse. Pėr tė
gjetur literaturėn e njė fushe tė caktuar nė mėnyrė tė
mirėorientuar dhe pėrmbledhėse, sot praktikisht nuk do tė ishte
mė e mundur pa ndihmėn e internetit. Sigurisht, ekzistojnė
biblioteka tė shumta (dixhitale) tė fushave tė caktuara, nė tė
cilat grumbullohet me qėllim tė qartė literatura pėrkatėse tė
kėrkimit rreth
BE, parė nga perspektiva e disiplinave tė
ndryshme shkencore. Prezantimi i tyre i hollėsishėm kėtu nuk do tė
ishte i mundur.
Ndaj, duam tė pėrqendrohemi nė njė instrument tė veēantė e tė spikatur tė
kėrkimit tė literaturės, Worldcat,
qė zotėron njė inventar aq tė gjerė e gjithėpėrfshirės, sa qė Ju mund tė
gjeni nė mėnyrė tė besueshme, pėrtej kufijve tė fushave specifike,
pjesėn mė tė madhe tė titujve, qė korespondojnė me fushėn e interesit
dhe tė punės Suaj. Veē kėsaj, ky instrument ofron edhe shumė funksione tė
tjera shtesė, qė kalojnė kufijtė e njė kėrkimi tė pastėr, dhe lejojnė
pėr shembull edhe pėrgatitjen e listave tė literaturės online, si dhe Ju
ofrojnė mundėsi tė thjeshta tė kėtyre bibliografive nė formėn e tekstit,
sikurse punoni zakonisht.
Pra, nė
shumė pak raste do tė keni nevojė mė shumė sesa pėr shėrbimin
online tė prezantuar mė poshtė. Dhe boshllėqet, qė eventualisht ekzistojnė, mund tė mbyllen pa problem duke pėrdorur
njėrin prej instrumentave tė kėrkimit trajtuar mė sipėr.
Worldcat
apo mė
shumė se 1.5
miliardė me njė godtje
Ajo, qė
sapo thamė theksohet edhe mė shumė nga fakti, qė
Worldcat
realizon kėrkime nė njė inventar prej plot 1.5 miliardė titujsh
(tetor 2010). Kėtu pėrmblidhen kryesisht monografi dhe artikuj
revistash, por Ju mund tė kėrkoni edhe pėr DVD apo CD qė Ju
duhen.
E
nėse mė nė fund futemi nė
Worldcat, e
para gjė qė duhet bėrė ėshtė hapja e njė llogarie, e cila Ju ofron
mundėsinė e aksesit nė funksionet e pėrparuara, si p.sh. pėrgatitja dhe
memorizimi i bibliografive. Nėse dėshironi, mund tė vendosni edhe njė
fotografi Tuajėn, tė shkruani pak rreshta rreth Jush dhe fushave tė
interesit Tuaj, duke krijuar kėshtu njė profil, qė do tė ndihmonte tė
gjeni kolegė dhe kolege me sektorė tė ngjashėm pune dhe aktivitetesh. Nė
kėtė mėnyrė, do tė kishit akses nė
Bibliografinė tonė rreth marrėdhėnieve BE - Ballkani Perėndimor
-
edhe pse vetė nuk keni bėrė kėrkime as edhe pėr njė titull tė
vetėm! |
|
Kėrkimet me Worldcat |
Pasi tė keni hyrė dhe tė keni krijuar profilin Tuaj, atėherė
duhet qė, - sikurse e njihni edhe nga instrumentat e kėrkimit tė
pėrgjithshėm tė kaloni nė kėrkimin e pėrparuar duke klikuar
mbi "Advanced Search" dhe tė jepni atje nė dritaret e duhura
termat Tuaj tė kėrkimit si dhe, nė rast se duhet, tė pėrdorni
filtrat pėrkatės.
Kėshtu, si shembull, kemi shėnuar nė dritaren "Key" termat "eu
enlargement western balkans" dhe filtrin kohor e kemi vendosur nė 2005-2010.
Qė kėtej paraqiten rezultatet e mėposhtme, qė duken nė tėrėsi
bindėse pėrsa i pėrket relevancės.

Edhe kėtu,
sikurse mund ta dalloni nga ana e majtė, Clustering- u
realizohet nga pikėpamje tė ndryshme (autori, formati, viti,
etj) (1), qė e lehtėson shumė punėn Tuaj. Dritarja Dropdown nė
qendėr ofron mundėsinė, pėr tė vėnė kryqin nė tituj tė veēantė,
nė mėnyrė qė t'i rendisni mė pas nė njė listė tė re apo
ekzistuese literature
(2), Nėse ju nevojiten detaje
tė mėtejshme rreth njė titulli, mjafton tė klikoni mbi link; dhe pas
kėsaj ju hapet njė faqe me informcione tė mėtejshme. |
|
Pėrdorimi i bazave tė tė dhėnave mbi BE |
Bazat e tė
dhėnave mbi BE
Njė
pėrshtypje tė parė lidhur me numrin e madh dhe shumėllojshmėrinė
e bazave tė tė dhėnave rreth BE mund t'Jua japė faqja pėrkatėse
e Portalit
nė Serverin e Evropės,
ku kėto
ose janė tė kategorizuara sipas sektorėve - sikurse tregohet
nė Screenshot-in e mėposhtėm ose paraqiten nė renditje
alfabetike.
Pėr fat tė
mirė nėpėrmjet zgjedhjes sė gjuhės (vetėm pėr listat e bazave tė
tė dhėnave!!! pėrsa u pėrket pėrmbajtjeve tė pjesės mė tė madhe tė
bazave tė tė dhėnave, ato janė tė disponueshme nė anglisht e
ndonjėherė edhe nė frengjisht),
pėrshkrimeve tė shkurtra dhe mundėsitė e seleksionimit mund tė gjeni vėrtetė shpejt bazat e tė dhėnave, pėr tė cilat keni
nevojė. Gjithsesi,
kjo nuk vlen pėr vendosjen dhe pėrdorimin e burimeve vetiake tė
informacionit; ndaj ju duhet tė kaloni nė bazėn pėrkatėse tė tė
dhėnave pėrmes Hiperlink-ut nė listė-pėrmbajtje dhe tė kėrkoni
atje pėr udhėzime tė tjera pėrdorimi, qė ekzistojnė shumėfish.

Ėshtė bėrė
e qartė tashmė, qė pėrpjekja pėr t'Ju dhėnė qoftė edhe vetėm njė
ide tė pėrgjithshme orientuese, do tė kishte dashur njė libėr tė
trashė. Ndaj duam tė kufizohemi vetėm me paraqitjen e dy bazave
mė tė rėndėsishme tė tė dhėnave, pikėrisht EUR-Lex dhe PreLex.
EUR-Lex
EUR-Lex
ofron
akses gratis nė kuadrin ligjor dhe rregullues tė Bashkimit
Evropian. Pėrmes kėtij sistemi Ju mund tė njiheni me fletoren
zyrtare tė BE, si dhe marrėveshjet, aktet ligjore,
jurisdiksionin dhe dispozitat ligjore pėrgatitore. Shpjegime nė
lidhje me faqen e internetit gjeni nė njė
faqe
mė vete.
Krahas
kėsaj, pėrmes link-eve nė bordurėn e sipėrme tė dritares
Udhėrrėfyesit", "FAQ" dhe "Ndihmė" nė Faqen
hyrėse tė EUR-Lex
Ju vihen
nė dispozicion informacione tė tjera.
PreLex
Vėshtrime tejet interesante nė procesin e vendimmarrjes brenda
BE mundėson
PreLex.
Kjo bazė tė
dhėnash pėrmban informacione qė prej vitit 1976 (!) dhe aktualizohet ēdo
ditė. Aty pėrshkruhen procedurat, qė janė vėnė nė lėvizje me anė
dokumentash zyrtare (propozime, rekomandime, njoftime etj.), dhe qė
Komisioni ua ka pėrcjellė Kėshillit, Parlamentit Evropian dhe organeve e
institucioneve tė tjera. Ēdo dosje pėrmban etapat pėrkatėse (pėrcjellja
Kėshillit, pozicionimi i PE, pranimi formal pėrmes Kėshillit etj).
Dokumentat e cituara, qė gjenden nė formė elektronike nė faqet e
internetit tė Komisionit apo nė faqe tė tjera interneti, mund tė thirren
pėrmes link-eve pėrkatėse. Edhe kėtu
ėshtė
ndėr tė tjera
linku "Description of the database", i cili hap njė dritare tė
re tė vetėn dhe vė nė dispozicion informacione rreth pėrgatitjes
dhe pėrdorimit tė bazės sė tė dhėnave.
... shko mė tej te Tipi 2: Kėrkimi social
[© Teksi dhe grafikėt: Shoqėria
Agora]
|
|