|
Pėrmbajtja
Temat e librit metodik
online mbi BE:
Hyrje
Rėndėsia e BE
Ēfarė ėshtė BE?
Zhvillimi i BE
Institucionet e BE
Kėrkimet nė internet rreth BE
Instrumentat
e kėrkimit
Kėrkimi
social
Kėrkimi
i dokumentave
Kėrkimi
semantik
Kėrkimi Deep
Web
|
|
Kėrkimet nė internet
rreth BE
Hyrje
Kush dėshiron apo duhet tė merret nė mėnyrė mė
intensive me BE ėshtė menjėherė dhe pėr shumė
arsye i varur nga interneti. Fillimisht pėr
shkak tė sasisė jashtėzakonisht tė madhe tė
informacioneve, qė vetė BE vė nė dispozicion
nėpėrmjet internetit. Njė vėshtrim nė serverin e
Evropės
"Evropa:
Portali i Bashkimit Evropian",
nė
Faqen e
Komisionit Evropian apo tė
Parlamentit Evropian
na jep njė pėrshtypje tė parė nė lidhje me
volumin dhe shumėllojshmėrinė e kėsaj oferte.
Kėtu shtohen edhe informacionet rreth BE,
qė edhe pėr vetė ekspertėt janė tė parrokshme pėr nga masa e madhe.
Kėshtu kėrkimi pėr termin "european union" nė Google, tetor 2010,
tregon jo mė pak se 68 milionė rezultate! |

|
Por edhe vetėm oferta e Wikipedia rreth BE,
paraqitur mė poshtė nė mėnyrė grafike duke pėrdorur
instrumentin
e kėrkimit Wikimindmap -
paraqitet me dimensione tė jashtėzakonshme.
Veēanėrisht nėse mendojmė, qė mjafton njė klikim
mbi shenjėn e plusit pėr tė diferencuar me tej
nėndegėt e tjera, dhe njė klikim i thjeshtė mbi
shigjetat e gjelbėrta pėr tė gjeneruar njė Map
tė re, nė shumė raste po kaq komplekse me
konceptin pėrkatės - pėr shembull "supranationalism"
(mbikombėtarizėm ) ose "European Council" (Kėshilli
i Evropės)!
 |
|
Publikimet e printuara tė vjetėruara
Web 2.0: burime tė reja |
Njė arsye tjetėr, qė e bėn pėrdorimin e world
wide web absolutisht tė detyrueshėm si bazė pėr
realizimin e kėrkimeve rreth BE ėshtė ndryshimi
i vazhdueshėm i objektit tė analizės sonė.
Sikurse pamė edhe nė
Kapitullin rreth zhvillimit tė BE
rregullat e lojės ndryshojnė me ēdo ndryshim tė
ri tė marrėveshjes. Publikimet e printuara thjesht nuk ia dalin dot tė
ecin me tė njėjtėn shpejtėsi.
Krahas kėsaj me krijimin e Web 2.0 janė shtuar burime krejtėsisht tė
reja, si p.sh.
Blogs,
Wikis,
Shėrbimet sociale bookmarking dhe shumė e shumė tė tjera.
Kėto nė shumė raste paraqesin qartazi njė vlerė
tė shtuar, duke bėrė tė mundur kėrkimin e infomacioneve nė mėnyrė mė tė
qėllimshme e tė shpejtė.
Rezultati: Edhe njė listė linkesh shumė e mirė (si pėr shembull
ajo e
Bibliotekės sė University of California Berkeley) nuk mund tė jetė e
plotė as nė linja tė pėrgjithshme e ca mė pak tė marrė nė konsideratė
interesat e veēanta tė pėrdoruesve tė ndryshėm. Por ē'duhet bėrė
atėherė? |
|
|
Shtojcė e Kapitullit rreth
kėrkimve nė internet mbi BE
Ne kemi vendosur t'Ju tregojmė, se cilat mundėsi dhe instrumenta kėrkimi
ekzistojnė aktualisht dhe se si mund t'i pėrdorni ato Ju pėr tė gjetur
pikėrisht ato informacione, qė ju nevojiten nė atė moment, shembuj
ilustrues pėr njė njėsi mėsimore, njohuritė mė tė fundit shkencore pėr
seminarin tuaj apo detajet mė tė reja pėr pėrbėrjen e njė institucioni
tė BE.
Nė kėtė kontekst ne nuk duam dhe natyrisht nuk mund tė trajtojmė tė gjitha
instrumentat e kėrkimit, gjithsej 500.000, tė cilat kategorizohen nė
pesė tipe me karakteristika tė pėrbashkėta; pikėrisht kėto pesė
tipe - me tiparet e tyre pozitive dhe negative - dėshirojmė t'Jua
sjellim mė afėr dhe t'Ju demonstrojmė, se si mund t'i pėrdorni nė mėnyrė
efektive pėr tė gjetur burime informacioni rreth BE.
|
Tipi 1 |
Tipi 2 |
Tipi 3 |
Tipi 4 |
Tipi 5 |
|
|
|
Instrumentat e kėrkimit
(IK) |
Kėrkimi
social |
Kėrkimi i
dokumentave |
Kėrkimi
semantik |
Kėrkimi Deep
Web
|
|
|
|
- IK tė pėrgjithshme
- IK Meta
- Kėrkim-Interfaces
- IK speciale |
Pėr shembull:
- Delicious
- Diigo
- Faviki |
Pėr shembull:
- Slideshare
- Scribd
- Docstoc |
Pėr shembull:
- Hakia
- Kosmix |
Pėr shembull:
- DeepDyve
- Science-Research
- Worldwide-Science |
|
|
|
...mė
shumė |
...mė
shumė |
...mė
shumė |
...mė
shumė |
...mė
shumė |
|
|
Pra, programi ėshtė ky: ne do tė nisim me tipin mė tė njohur tė
instrumentave tė kėrkimit duke Ju prezantuar para sė gjithash
instrumentat e ndryshėm tė kėrkimit, tė cilėt na ofrojnė rezultate tė
shkėlqyera. Dy tipat e tjerė - kėrkimi social dhe kėrkimi i dokumentave
- identifikojnė pėrmbajtje, qė janė pėrgatitur prej pėrdoruesve tė
internetit dhe qė mund tė jenė tejet tė dobishme. Kėrkimi semantik,
i cili mbėshtetet mbi teknologjitė e reja, pėrpiqet tė bėjė njė
pėrzgjedhje burimesh informacioni, nisur pėr nga kuptimi i tyre. Me tė
ju mund tė kėrkoni edhe nė gjuhėn e natyrshme.
Surface dhe Deep Web
Epėrsi tė veēanta shfaqin para sė gjithash instrumentat e kėrkimit Deep
Web. Nė mėnyrė qė t'Ju mundėsojmė tė kuptoni dhe vlerėsoni kėto epėrsi,
ėshtė e rėndėsishme tė shkėpusim diēka shkurt. Rrjeti mund tė ndahet nė
linja tė pėrgjithshme nė dy pjesė. Fillimisht rrjeti i sipėrfaqeve
(angl. "Surface Web"), i cili kėrkohet prej instrumentave tė
tillė si Google, Bing dhe shumė tė tjerė, si dhe indeksohet prej tyre.
Prej kėtyre indekseve gjenerohen mė pas rezultatet pėr kėrkimet tuaja.
Pėrmbajtjet e kėtyre rrjeteve-sipėrfaqe pėrbėhen nga faqe statike, tė
cilat mund tė kėrkohen nga instrumentat e kėrkimit me ndihmėn e Crawlers.
Kėtu bėhet fjalė pėr sasi tė jashtėzakonshme informacionesh tė
pafiltruara, tė cilat renditen me ndihmėn e algoritmeve nė njė mėnyrė
tė tillė, qė burimet mė relevante tė shfaqen qė nė faqet e para tė
rezultateve tė kėrkimit.

Pėrkundrejt kėsaj, pėrmbajtjet e Deep apo Invisible Web - vlerėsuar me
njė vėllim 500-700 herė mė tė madh! - janė tė padukshme pėr
Instrumentat e zakonshėm tė kėrkimit. Kjo lidhet me faktin, se ato nuk
gjenden fare nė rrjet, pra, edhe nuk mund tė indeksohen, por mund tė
thirren vetėm me ndihmėn e kėrkimit nė bankat pėrkatėse tė tė dhėnave.
Informacionet, qė gjenden atje - shpesh edhe literaturė (shkencore) -
dėshmojnė njė cilėsi tė shkėlqyer dhe janė tė domosdoshme pėr
ēdokėnd, qė dėshiron tė merret nė mėnyrė tė thelluar me BE.
 |
|
|
Nė pėrfundim tė kėsaj hyrjeje sjellim nė vėmendjen tuaj, se kjo ju jep
nė dorė premisat pėr tė patur rezultate vėrtet relevante nė kėrkimet
tuaja rreth BE, por nisur prej faktit, qė kėrkimet nė internet janė
zhvilluar nė njė fushė speciale tejet komplekse, sigurisht qė ėshtė e
pamundur tė trajtohen tė gjitha aspektet, qoftė kjo edhe nė mėnyrė tė
pėrafėrt.
... shko mė tej te Tipi 1:
Instrumentat e kėrkimit
[© Teksti dhe grafikėt: Shoqėria
Agora]
|