Në vitet e ardhshme vijuan ndryshime të mëtejshme, pjesërisht të thella dhe të rënda brenda sistemit politik në Turqi, të cilat të gjitha i shërbejnë përshtatjes së rendit të brendshëm me kërkesat e BE.
 

BE i merr shumë pozitivisht në dijeni këto hapa, gjë që e gjen shprehjen në raportin e Komisionit paraqitur në tetor 2004 sikurse edhe në vendimin e Këshillit të Evopës në dhjetor 2004, për  të nisur bisedimit e anëtarësimit me Turqinë në 3 tetor 2005.
 

Skepticizmi i qytetarëve në disa vende të BE përkundrejt një anëtarësimi të mundshëm të Turqisë është vetëm një tregues i asaj, që Turqia është një rast i lidhur me një sërë pyetjesh të veçanta. Pikat më të rëndësishme do të doja t'i sqaroja shkurtimisht këtu.
 

Dyshimet ndaj një anëtarësimi të mundshëm të vendit bazohen në rradhë të parë në faktin se Turqia, në një afat të parashikueshëm, do të shndërrohej në shtetin e BE më popullsinë më të madhe. Aktualisht ajo ka 71 milionë banorë; por ky numër do të rritet pas 20 vitesh në 80 apo 85 milionë duke kaluar kështu dhe numrin e banorëve të vendit që momentalisht ka popullsinë më të madhe, Gjermanisë, i cili në vitin 2020 mendohet se do të ketë vetëm 80 milionë banorë.
 

Dyshimet përqendrohen së dyti në pyetjen, nëse Turqia bën pjesë vërtetë në Evropë gjeografikisht dhe së treti përforcohen përmes dallimeve fetare dhe kulturore. Krahas kësaj, së katërti, vazhdojnë të ekzistojnë rezerva të konsiderueshme në lidhje me situatëne  të drejtave të njeriut në vend - me gjithë ndryshimet e sapodiskutuara brenda sistemit të brendshëm politik.
 

Dhe së pesti e së fundmi, fakti që Turqia nuk e ka njohur ende zyrtarisht Qipron - ndërkohë shtet anëtar i BE! - është një temë me të cilën politika e BE është duke u marrë shumë, shumë intensivisht këto ditë - gusht, shtator 2005.

Fillimisht le të sjellim edhe nëjherë në kujtesë modelin. Me qëllim ilustrimin e mundësive të tij do të doja të kufizohesha në shembullin e dy komponentëve të ndërthurur ngushtë me njëri-tjetrin, për të treguar në mënyrë ekzemplare, se si mund të aplikohet, dhe pikërisht shkurtimisht rreth situatës së kontraktuar, pra pika 1, dhe me më shumë hollësi, faktori përcaktues „Interesat kombëtare“ (pika 3).

Gjermania, nën qeverinë e kuq-gjelbër drejtuar nga Gerhard Schröder, ka qenë ndër mbështetësit më të fortë të hapjes së bisedimeve të anëtarësimit dhe të vetë anëtarësimit të Turqisë. Ndërsa opozita e atëhershme CDU/CSU përfaqësonte pozicionin e kundërt. Pas vendosjes së koalicionit, duke u nisur nga këto pozicione diametralisht të kundërta, vendi nuk do të luajë më rolin aktiv pro-Turqisë, sikundër nën drejtimin e Schröder.

Në këtë mënyrë kemi mbërritur në aktualitet, pra edhe në fundin e vështrimit tonë përmbledhës në rrjedhën dhe aspektet qendrore të procesit të zgjerimit, por edhe të Kompleksit Tematik "Bashkimi Evropian". Në vend që të bëjmë një përmbledhje tjetër, do të doja të përfundoja me një referencë ndaj  një aspekti, në vlerësimin tim, me rëndësi qendrore për temën BE.

Ata që kanë punuar me këtë kompleks tematik nga fillimi, ata kanë mundur të provojnë në një farë mase personalisht, në mënyrë konkrete  dhe intensive veçoritë e përshkruara në Kursin bazë 1 si për shembull, që BE është një strukturë e një lloji krejt të ri, një sistem disa-nivelesh, ku duhen marrë në konsideratë të gjitha nivelet si dhe një sistem, i cili ndodhet në ndryshim të vazhdueshëm.