Vecoritë

Përsa u përket veçorive të zgjerimit lindor, këtu duhet përmendur fillimisht numri i shteteve kandidate për anëtarësim, i cili është shumëfish më i madh se kurrë më parë. Ky numër i madh krijoi probleme të jashtëzakonshme gjatë procesit të bisedimeve në përpjekjet për të gjetur balancat e interesave brendakomunitare. Realizimi i anëtarësimit e rriti edhe njëherë në mënyrë masave heterogjenitetin e theksuar të BE-15.

Shtetet e Evropës Lindore dhe Qendrore janë përfshirë në vetvete në një proces të thellë transformimi. Këtu përfshihen edhe institucionet në shtet, administratë dhe ekonomi, të cilat kanë një rol pjesërisht ende për tu përcaktuar në një rend të ekonomisë së tregut dhe që dëshmojnë një karakter delikat dhe ende të paplotë. Por pikërisht këto duhet të funksionojnë detyrimisht në mënyrë optimale për zbatimin dhe kontrollin e tërë aparatit rregullativ të BE! Prej këtyre dobësive të dukshme administrative, madje edhe në vendet më të përparuara kandidate, pritet që gjatë realizimit të politikës strukturore të lindin dhe krijohen vështirësi të mëdha.

Duhet shtuar këtu edhe niveli i ulët i zhvillimit ekonomik i vendeve të reja anëtare, të cilët me një mesatare prej 32 për qind të prodhimit të brendshëm bruto për kokë të popullsisë do të kenë nevojë për mbështetje të vazhdueshme. BE shndërrohet kështu në një komunitet në zhvillim më fort se në të gjitha raundet e mëparshme të zgjerimit.

Por e gjithë kjo mbetet ende mjaft e përgjithshme. Ndaj do të doja të konkretizoja me anë të një shembulli, se cilat janë problemet që lidhen me BE në këtë kontekst. Këto bëhen veçanërisht të qarta në sektorët e Politikës Bujqësore dhe Strukturore, edhe pse për këtë unë mund të përmend vetëm disa shifra.

Le të bëjmë fillimisht edhe njëherë të qarta ndryshimet e mëdha në nivel mirëqenieje. Dallime të tilla ekzisojnë edhe vetë brenda BE. Prodhimi i brendshëm bruto i Danimarkës është 125% i mesatares së këtij prodhim për BE, ndërsa Portugalia dhe Greqia arrijnë të kenë vetëm 50% të kësaj mesatareje. Për më tepër Polonia dhe Hungaria, dy nga vendet më të zhvilluara të vendeve kandidate, prodhimin e tyre aktual bruto e kanë vetëm në gjysmën e vlerës së këtij prodhimi të këtyre dy vendeve anëtare më të varfra të!

Nëse këto dy vende do të trajtoheshin njësoj me Portugalinë dhe Greqinë në sektorin e Pilitikës Bujqësore dhe Strukturore, atëherë vetëm kjo do të shkaktonte shpenzime vjetore shtesë në vlerën e 1/3 të të gjithë buxhetit të BE (në vitin 2004 plot 100 miliardë euro)! Pjesa e luanit të kësaj transferte do të binte në Politikën Bujqësore. Kjo lidhet ndër të tjera edhe me faktin, që në Poloni – sikurse thamë, një ndër kandidatët më të përparuar – sot rreth një e pesta e popullsisë është aktive në këtë sektor – ndërsa marrë mesatarisht në nivel BE vetëm 5 për qind.

Le të përfundojmë me këta shembuj. Unë jam i mendimit, se ata përcjellin një përshtypje të mjaftueshme rreth madhësisë së vështirësive dhe provojnë, se për procesin e zgjerimit brenda BE janë të domosdoshme reforma gjithëpërfshirëse.

Kjo ofertë online është zhvilluar nga a gora-wissen Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave të reja dhe edukimit politik (GbR). Në rast pyetjesh ose vërejtjesh drejtohuni, Ju lutemi, te ne .