Struktura e BE: Bashkëpunimi në Politikën e Drejtësisë dhe të Brendshme

Bashkimi Evropian

Struktura institucionale në Kolonën e Tretë (Bashkëpunimi në Politikën e Drejtësisë dhe të Brendshme, BPDB)

Zhvillimi i BPDB
Organizimi i BPDB në Traktatin e Mastrihtit
Sektorët e veçantë të BPDB
Kuadri Institucional i BPDB në Traktatin e Msstrihtit
Mangësitë në strukturën institucionale
Kuadri institucional i BPDB në Traktatin e Amsterdamit
Zhvillimi institucional i BPDB deri në të ditët tona
Zhvillimi institucional dhe organizimi i BPDB në analizë

Zhvillimi i BPDB

detyrime funksionale për bashkëpunim

Fillesa të një bashkëpunimi, gjithsesi vetëm ndërshtetëror në kuadër të Komunitetit Evropian, në fusha të tilla si lufta kundër terrorizmit apo krimi kapital, bashkëpunim ku ishin aktivizuar edhe një pjesështetesh të treta, ka patur që në mes të viteve '70. Por me zhvillimin dhe lidhjen gjithnjë e më të ngushtë të Komunitetit Evropian në vetvete, dhe këtu në veçanti me Projektin për Tregun e Brendshëm dhe, si pasojë e tij, me qarkullimin e lirë të njerëzve u bë e qartë, që tanimë ishte i pashmangshëm një koordinim më sistematik në politikën e migrimit dhe të azilit, në kuftën kundër krimit (ndërkufitar) apo në lidhje me të drejtën civile dhe atë penale - duke përmendur këtu vetëm disa nga fushat më të rëndësishme. Edhe këtu ndeshim sërishdetyrimet masive funksionale, sikurse i kemi ndeshur disa herë në kuadër të këtij kompleksi tematik.

forma të mundshme bashkëpunimi

Në këtë mënzrë u bë faktikisht e qartë që bashkëpunimi i shte i detyrueshëm, por gjithsesi nuk ishte sqaruar ende çështja, se në cilën formë duhej realizuar ky bashkëpunim mes shteteve anëtare. Mendoheshin dy mundësi: ose me anë të një kalimi të domosdoshëm të kompetencave Komunitetit, ose me anë të ruajtjes, dhe, nëse do të ishte e nevojshme, me anë të plotësimit dhe modifikimit të bashkëpunimit ndërqeveritar.

Organizimi i BPDB në Traktatin e Mastrihtit

Rezultati i bisedimeve nuk ishte një zgjidhje e njësuar, por një përzjerje e të dyjave.

Komunitetit Evropian iu kaluan një numër i paktë kompetencash të kufizuara në fushën e politikës së vizave, ndërsa pjesa më e madhe e politikës së brendshme dhe asaj të Drejtësisë duhet të vazhdohej të trajtohej mbi baza ndërshtetërore, duke patur parasysh rezervat e disa shteteve për të dorëzuar kompetencat në duart e BE, dhe u formua kështu e ashtuquajtura Kolonë e Tretë.

[Kreu i faqes]

Sektorët e BPDB

Përpara se të shohim më nga afër organizimin konkret institucional të BPDB në kuadër të Traktatit të Mastrihtit, dëshiroj t'Ju tregoj shkurtimisht me anë të një diagrame, se përse bën fjalë përmbajtja e kësaj fushe, cilët janë sektorët e veçantë që përmbledh ajo. Kjo mund të shihet në Marrëveshje (titulli VI i Marrëveshjes mbi BE), në të cilën përmenden nëntë fushat e mëposhtme si çështje me interes të përbashkët.

[Kreu i faqes]

Kuadri institucional i BPDB në Traktatin e Mastrihtit

Por cili është kuadri institucional, brenda të cilit duhet bashkëpunuar në këto fusha? Këtë Jua tregon me anë të një tabele grafike diagrama e mëposhtme.

Shtetet anëtare këshillojnë njëri-tjetrin në Këshill për të koordinuar procedurat e tyre. Për këtë qëllim duhet krijuar edhe një formë bashkëpunimi mes zyrave përkatëse të administratës së tyre. Me iniciativën e një shteti anëtar apo të Komisionit, në fushat, që gjenden në pjesën e majtë të diagramës, sipër vizës, dhe, vetëm me iniciativën e një shteti anëtar në fushat e paraqitura në gjysmën e dytë Këshilli mund të përcaktojë perspektiva të përbashkëta si dhe të mbështesë çdo lloj bashkëpunimi, që u shërben objektivave të Bashkimit Evropian dhe krahas kësaj të vendosë në lidhje me projekte të përbashkëta, kjo gjithsesi vetëm në ato raste kur ato do të realizoheshin më mirë në mënyrë të përbashkët sesa përmes masash të veçanta të shteteve anëtare. Ky kufizim i së drejtës së Komisionit për (bashkë-)iniciativë tregon qartë se shtetet anëtare i kishin bërë pritë depërtimit të mundshëm të Komunitetit Evropian në fusha me rëndësi thelbësore për sovranitetin e shteteve kombëtare.

Një pjesë të rëndësishme të aparatit institucional të Kolonës së tretë e përbën Komiteti K4 i punonjësve të rangut të lartë të shteteve anëtare — i quajtur kështu sipas nenit të marrëveshjes, me anë të të cilit u krijua - i cili për nga përbërja dhe funksionet të kujton shumë Komitetin Politik në kuadër të BEP apo të PPJS. Ai përmbush detyra koordinimi, përgatit punët e këshillit dhe përpunon pozicionime në lidhje me çështje të caktuara, ose me kërkesë të Këshillit ose me iniciativën e tij. Modaliteti i vendimmarrjes është praktikisht për të gjitha çështjet unanimiteti.

Parlamenti Evropian informohet në lidhje me punën nga kryesia dhe Komisioni dhe mund t'i drejtohet Këshillit me rekomandime.

[Kreu i faqes]

Mangësi të struktutrës institucionale

Kjo strukturë institucionale lindur në fushën e tensioneve mes detyrimeve funksionale dhe perspektivave të shteteve anëtare, të orientuara për nga elementi ndërshtetësor apo ai mbikombëtar është treguar të jetë tejet deficitare. Kështu për shembull paqartësitë dhe fushëprerjet në shpërndarjen e kompetencave i kanë vështirësuar dhe ngadalësuar jashtëzakonisht shumë proceset e vendimmarrjes.

Mangësi të rënda mbarti edhe dhe para së gjithash, parimi i unanimitetit, praktikisht i vlefshëm për pothuaj të gjitha çështjet. Së pari kjo ka penguar të arrihen rezultate konkrete në formën e normave të reja juridike. Përveç kësaj - dhe kjo është bërë veçanërisht e qartë në vendimet lidhur me ligjin e të huajve - kjo ka penguar edhe harmonizimin e vërtetë të kuadrit ligjor kombëtar. Edhe në ato raste kur mund të merrej një vendim, kjo ndodhte me minimumin e emëruesit të përbashkët. Pothuajse gjithmonë ishin parashikuar raste të shumta përjashtimesh, për të cilat ngulnin këmbë ato shtete anëtare, të cilat kishin tashmë një kuadër legjislativ kombëtar në lidhje me fushën përkatëse dhe nuk janë të gatshëm ta ndërrojnë atë.

Kuadri institucional i BPDB në Traktatin e Amsterdamit

Të kuptosh paefektshmërinë e rregulloreve të caktuara dhe domosdoshmërinë e përmirësimit të BE është njëra anë, ana tjetër është, nëse dhe deri në ç'masë mund të realizohet praktikisht kjo aftësi për të kuptuar duke u nisur nga pozicionet e ndryshme të shteteve anëtare dhe të ngulmimit në sovranitetin e shtetit kombëtar. Le të shohim tani nga kjo perspektivë përcaktimest e Traktatitr të Amsterdamit në lidhje me sektorët e drejtësisë dhe politikës së brendshme, paraqitur në diagramën e mëposhtme.

Pika më e rëndësishme këtu është fakti, që në të vërtetë pjesë të rëndësishme të Kolonës së Tretë - më konkretisht politika e azilit, rregullat për kalimin e kufijve të jashtëm, politika e migrimit dhe politika përkundrejt shtetasve të tretë si dhe bashkëpunimi gjyqësor në çështje të së drejtës penale dhe civile - i kalojnë së drejtës komunitare, dhe kjo në fakt në kuadrin e titullit IV të marrë rishtaz në Marrëveshjen e Komunitetit Evropian [viza, migrimi dhe politika të tjera lidhur me qarkullimin e lirë të personave], i cili përmbledh nenet 61 deri 69.

Pjesët e tjera të Kolonës së Tretë përfshihen në titullin e ri dhe më të ngushtë të „Përcaktimeve rreth bashkëpunimit policor dhe gjyqësor në çështje penale“, dhe ky është Titulli VI i Marrëveshjes së Komunitetit Evropian, i cili përmbledh nenet 29 deri 42, organizon dhe — dëgjoni dhe habituni — varet të paktën pjesërisht nga jurisdiksioni i Gjykatës Evropiane.

Përveç kësaj në kuadrin e BE përfshihet me anë të një protokolli edhe e ashtuquajtura gjendje Schengen, që orientojhej për nga rënia e kufijve të brendshëm. Prej kësaj mbeten pas një protokolli tjetër Irlanda, Britania e Madhe dhe Danimarka.

[Kreu i faqes]

Zhvillimi institucional i BPDB Përpara se të shtroj pyetjen në lidhje me shkaqet e këtij zhvillimi të habitshëm në drejtim të mbikombëtarizmit, zhvillim që është qartaz e kundërta e organizimit të bashkëpunimit në PPJS/PESM, më lejoni të përfundoj shkurtimisht kronologjinë e zhvillimit institucional të BPDB.
Traktati i NIsës, e cila hyri në fuqi në vitin 2003, parashikon që shtetet e BE në disa çështje të lëvizjes së lirë të mund të vendosin me shumicë votash dhe pjesëmarrjen e Parlamentit Evropan - duke synuar pra një hap të qartë të mëtejshëm në drejtim të mbikombëtarizmit - por e bën gjithë këtë të varur nga fakti, që shtetet anëtare të bien paraprakisht dakord për normat minimale në lidhje me sektorët e migrimit apo të azilit. Doza më të mëdha progresi në rrugën drejt "më shumë Evropë" në Politikën e Brendshme dhe atë të Drejtësisë do të kishte sjellë Marrëveshja për Kushtetutën, por pas rezultateve negative në Francë dhe Hollandë ky proces është ngrirë deri në një moment të dytë.

Zhvillimi institucional i BPDB në analizë Duke u nisur nga trysnia e madhe e problematikës në Traktatin e Mastrihtit, në fakt, u arrit një përfshirje e fushave të politikës së brendshme dhe drejtësisë në kuadrin e Kolonës së Tretë; por rregullat e vendosura ishin krejtësisht të pamjaftueshme për shkak të pozicioneve të ndryshme bazë të shteteve anëtare, për shkak të frikës së një gërryerjeje të sovranitetit kombëtar, të ndryshimeve në organizimin e sistemeve politike dhe të drejtësisë në shtetet anëtare etj, dhe nuk mund të kënaqin absolutisht kërkest rudimentare për efikasitet dhe kontroll demokratik. Pra ne gjejmë këtu „gjendjen e përzierë të faktorëve të ndryshueshëm“, të cilët i kemi ndeshur shpesh: nga njëra anë faktorët, që të çojnë në drejtim të komunitarizimit; por ky komunitarizim nuk është i mundur në masën e nevojshme pikërisht për shkak të faktorëve përcaktues që veprojnë në nivel shtetesh anëtare pikërisht në drejtimin e kundër.

Dallime me PPJS/PESM

Dallimi kryesor me PPJS qëndron në faktin, se megjithatë, vetëm pas pak vitesh, në Traktatin e Amsterdamit dhe më pas në atë të Nisës u mundësuan korrigjime të shumta në lidhje me organizimin e bashkëpunimit. Këto korrigjime do të mund të cilësoheshin pothuajse si një sukses i vogël; ato vënë në dukje, edhe pse me vështirësi, tendencën në drejtim të mbikombëtarizmit, tendencë që kemi mundur ta vemë re edhe në shumë fusha të tjera politike të Kolonës së Komunitetit Evropian, sikurse është politka e mjedisit dhe ajo monetare.

Shkaqet e dallimeve: Trysnia e problemit dhe bashkëpunimi i konsoliduar
Përse? Çfarë ka ndryshuar në gjendjen e faktorëve të ndryshueshëm? Në këndvështrimin tim dy elemente kanë luajtur një rol vendimtar: Së pari masa jashtëzakonisht e lartë e trysnisë së problematikës, e cila u rrit në mënyrë të veçantë pas referendumeve të Mastrihtit dhe që lidhej ngushtë me temën e Tregut të Brendshëm si dhe me përfundimin e konfliktit Lindje-Perëndim dhe me implikimet e dala së këtejmi për problemin e migrimit; dhe së dyti fakti, që me Danimarkën dhe Britaninë e Madhe kemi një mospjesëmarrje apo një përfshirje të pjesshme të vendeve, që në të shkuarën kanë pengur herë pas here rënien dakord në fusha nga më të ndryshmet pikërisht për shkak të perspektivave të ndryshme në lidhje me sovranitetin dhe organizimin e BE.

[Autor: Prof. Dr. Wolfgang Schumann]

... shko më tej te Bilanc: Tipare qendrore të strukturës institucionale të BE ...

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut  I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I  Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

Kjo ofertë online është zhvilluar nga a gora-wissen Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave të reja dhe edukimit politik (GbR). Në rast pyetjesh ose vërejtjesh drejtohuni, Ju lutemi, te ne .