Shtabi Ushtarak (ShUBE) — në mënyrë të ngjashme me KPS — realizon funksione analitike dhe planifikimi në kuadër të përmbushjes së detyrave të Petersbergerit. Konkretisht në këtë kontekst ai merret më paralajmërimin, vlerësimin e gjendjes dhe planifikimin strategjik. Për të përmbushur në mënyrë efektive këtë funksion ai mban lidhje me shtabet kombëtare dhe NATO-n. ShUBE është ankoruar si drejtori e përgjithshmme pranë Sekretarisë së Këshillit dhe ka rreth 100 punonjës.

[Kreu i faqes]

Pas prezantimit dhe analizës së kësaj tërësie çorientuese institucionesh të Kolonës së Dytë dhe të ndërveprimit të tyre të komplikuar duhet sjellë fillimisht edhe një herë në kujtesë, se për se bëhet fjalë këtu. Këtu duhet dokumentuar e gjithë struktura e veçantë institucionale e BE, risia e saj, dhe kjo duhet bërë në të gjithë spektrin, dhe e njëjta gjë vlen edhe për Kolonën e Dytë. Gjithashtu duhet bërë e qartë se prej nga vjen kjo risi e komplikuar, e cila në fund të fundit nuk e thjeshton bashkëpunimin, me qëllim që në këtë mënyrë të mësojmë të kuptojmë më mirë procesin e integrimit.

Dhe në lidhje me këtë duhet konstatuar, që në rastin e PPJS dhe të PESM në fakt u ndoq një rrugë krejtësisht e ndryshme institucionale, që në linjë kohore karakterizohet nga një masë e lartë mbikombëtarizmi. Mendoni vetëm për numrin e madh të fushave të politikës të bëra komunitare, rolin aktiv që ndërmarrin në këtë kontekst Komisioni dhe Parlamenti Evropian, apo vendimet aq të rëndësishme të Gjykatës Evropiane, të cilat favorizuan shumë elementin mbikombëtar.

Është e qartë që të gjitha këto ne nuk i gjejmë në Kolonën e Dytë. Në fakt nga BEP deri në Nisë dhe pas saj, ka patur një zhvillim të dukshëm në drejtim të zgjerimit të detyrave si dhe një institucionalizim dhe diferencim institucional të bashkëpunimit. Por është krejtësisht e qartë që një hap cilësor, sikurse ishte ai i politikës monetare, nuk u realizua. Më tepër shihet një bashkëjetesë e elementeve ndërshtetërore dhe mbikombëtare, ku të parët vazhdojnë të mbizotërojnë dukshëm. Sillni ndër mend vetëm faktin që vendimmarrja vazhdon të realizohet sipas parimit të unanimitetit.

Arsyeja për këtë është fusha e referencës, pikërisht politika e jashtme, si një fushë klasike - për të mos thënë fusha klasike - e shtetit kombëtar sovran e lidhur me perspektivat bazë  në lidhje me organizimin e bashkëpunimit në BE, perspektiva këto të rrënjosura thellë në kulturën politike të shteteve të veçanta anëtare. Kjo në fakt nuk mundi të pengojë, që detyrime të mëdha funksionale, sikur ishte zhvillimi në ish-Jugosllavi përfshirë këtu edhe luftën e Kosovës, të linin gjurmët e tyre të qarta, në kuptimin e përfshirjes së politikës së mbrojtjes. Por nga ana tjetër bëri që kjo përfshirje të merrte formën e komplikuar dhe të pasistemuar institucionale, të cilën unë sapo Jua prezantova gjatë kësaj pjese.