Bashkimi Evropian

Perspektiva afatgjatë si kusht paraprak për të kuptuarit e
BE

Ky kurs bazë rreth zhvillimit të BE është ai më voluminozi. Kjo ndodh për shkak se në qendër të të gjithë kompleksit tematik qëndron çështja, se si të përçohet një ide bazë dhe e pavarur e të kuptuarit të BE. Dhe BE mund të kuptohet vetëm nëse pozicionohemi në një perspektivë afatgjatë. Ata që nuk e dinë se si kanë lindur institucionet dhe bashkëveprimi i tyre, se si janë zhvilluar ato përmes krizash dhe kompromisesh, për ta të kuptuarit e BE do të ishte i pamundur.

E këtu nuk është fjala që të kuptohen vetëm zhvillimet e deritanishme të BE. Por një objektiv i rëndësishëm i këtij kapitulli është edhe që ngjarjet e ardhshme të mund të kategorizohen dhe vlerësohen sikurse duhet. E në përftimin e një ideje të tillë të pavarur, aq më tepër në kuadrin e një Bashkimi Evropian në ndryshim të vazhdueshëm, perspektiva afatgjatë do të ishte një parakusht qendror. Sepse vetëm përmes një perspektive të tillë mund të shquhen faktorët përcaktues më të rëndësishëm, të cilët ndihmojnë në shpjegimin e krizave dhe progresit sa në të shkuarën aq edhe në të tashmen dhe të ardhmen.

Dialektika e progresit dhe krizës

Një analizë fillon me identifikimin e pyetjeve themelore, që lindin në lidhje me procesin e integrimit. Cilat do të ishin këto pyetje bazë referuar zhvillimit të BE? Padyshim që në mënyrë të veçantë do të përmendnim pyetjen, se si ka
qenë e mundur, që ato shtete kombëtare, të cilat deri para pak
dekadash kanë qenë në luftë kundër njëri-tjetrit, tanimë bashkëpunojnë tejet ngushtë praktikisht në të gjitha fushat, madje kanë futur në përdorim edhe një monedhë të përbashkët! Kjo duhet të na shoqërojë si një linjë kryesore.

Por ne na intereson gjithashtu edhe fakti, se përse në disa faza të caktuara zhvillimi i BE ka bërë shumë pak përpara, ndërsa në faza të tjera ka shpalosur një dinamikë të çuditshme. Kështu p.sh. pas Traktateve të Romës të vitit 1957 u deshën tre dekada, deri sa u arrit në Dokumentin e Njësuar Evropian të vitit 1987, i cili shënoi edhe rishikimin e parë të madh të Marrëveshjes. Dhe menjëherë pas kësaj gjërat ecën papritur shumë shpejt, duke vijuar me rishikime të tjera të Marrëveshjes (Informacione rreth Traktateve të mëposhtme në Serverin e BE):
 

	1993 Traktati i Mastriht-it
	1999 Traktati i Amsterdamit
	2001 Traktati i Nisës
	2004 Marrëveshja për Kushtetutën (dështoi)
	2007 Traktati i Lisbonës

Këtu duhet shtruar pyetja, cilat kanë qenë për çdo rast shkaqet e stagnacionit apo të progresit? Përse që prej dështimit të Marrëveshjes mbi Kushtetutën gjatë referendumeve të Francës dhe Hollandës në vitin 2005 duket se asgjë nuk po ecën si duhet në BE? Përse pas zhvillimeve dinamike të viteve 1985-2005 integrimi duket se është në krizë? Gjetja e përgjigjeve të këtyre pyetjeve, përbën, krahas përçimit të fakteve bazë, qëllimin e këtij kapitulli.

Shtojcë e kursit

Por si duhet përmbushur ky qëllim?
Pikërisht duke mos u kufizuar vetëm në ridhënien e fakteve dhe ngjarjeve të këtyre më shumë se 50 vite proces integrimi, por duke tërhequr
herë pas here vëmendjen në lidhje me çështje thelbësore dhe me përgjigje të mundshme në varësitë shkak-pasojë.
 

... shko më tej në Etapën 1 të zhvillimit të BE ...