Arsyet e "Jo"-së

Situata ekonomike në vend

Opozitë përkundrejt qeverisë

Shumica për Kushtetutën!

BE e vlerësuar pozitivisht

Pamje kontradiktore

Traktati i Nisës mbetet bazë e vlefshme kontraktore

Vendimmarrja me shumicë të kualifikuar tejet e vështirësuar

Analizë plotësuese e nevojshme, rreth linjave të konfliktit mes shteteve anëtare

5 linja qendrore konflikti

I pasur kundrejt i varfër

I madh kundrejt i vogël

Linja e konfliktit "Shtete të mëdha kundrejt shteteve të vogla" do të bëhet veçanërisht e dukshme në trajtimin e temave institucionale. Kjo është pasojë e numrit gjithnjë e në rritje të vendeve të vogla, gjë që e ka çekuilibruar përherë dhe më tepër sistemin e vendimmarrjes, i ngritur tashmë mbi bazën e një konsiderimi mbiproporcional i shteteve të vogla.
Në parim mund të thuhet se shtetet e vogla janë përpjekur të ruajnë me çdo kusht vendin e tyre të përhershëm në Komision si dhe t’i japin Komisionit një rol qendror në procesin e vendimmarrjes. Ndërsa shtetet e mëdha, nga ana e tyre,  kanë përdorur gjithë ndikimin e tyre për një numër më të madh votash në Këshill si dhe  për një përqendrim më të madh të kompetencave ekzekutuese në Këshillin Evropian.
Edhe kjo linjë ndarjeje është mprehur dhe komplikuar më tej përmes procesit të zgjerimit. Duke përjashtuar Poloninë, dhjetë vendet e tjera të reja anëtare janë vende të vogla, madje shumë të vogla!
Efektet janë bërë të dukshme edhe gjatë diskutimeve rreth Kushtetutës, ku shtetet e reja anëtare, gjatë diskutimit të çështjeve institucionale, në shumicën e rasteve kanë mbajtur anën e shteteve të vogla (BE 15). Kjo me siguri nuk do të ndihmojë në rritjen e aftësisë funksionale të BE-së, por nga ana tjetër edhe nuk do të rrisë interesin e shteteve më të mëdha për të bashkëpunuar më ngushte në rreth më të vogël vendesh, sikurse ishte vënë re më parë.

Bashkëpunim mbikombëtar kundrejt ndërshtetëror

Debatet mes atyre shteteve, që synojnë një bashkëpunim në nivel BE, me një dimension më shumë mbikombëtar, në formën e një shteti federal, dhe atyre shteteve, perspektivat e të cilave synojnë një ruajtje maksimalisht të mundshme të sovranitetit kombëtar, dhe, së këtejmi, do të donin një bashkëpunim më shumë ndërshtetëror, janë po aq të hershme, sa edhe vetë procesi i integrimit. Duke qenë se raundet paraprake të anëtarësimit, sikurse ai i vitit 1973 (me Mbretërinë e Bashkuar dhe Danimarkën) ose i vitit 1995 (Suedia), e rritën numrin e shteteve në favor të bashkëpunimit ndërshtetëror, kjo tendencë debatesh me siguri do të përforcohet dukshëm pas zgjerimit të realizuar në vitin 2004.
Pasi shumë prej shteteve të reja anëtare i kushtojnë shumë rëndësi sovranitetit të tyre kombëtar, çka nuk është e papritur nëse sjellim ndërmend historinë e tyre. Dhe këtë e ilustron shumë qartë pozicioni i Polonisë gjatë diskutimeve dhe votimeve në lidhje me Kushtetutën e re të BE-së, miratuar përfundimisht në qershor të vitit 2004.

"Evropianë" kundrejt "Atlantikas"

Edhe linja tjetër "Evropianë kundrejt Atlantikas" përbën një linjë konflikti, e cila është po aq e vjetër sa edhe vetë Komuniteti Evropian. Kjo linjë vë përballë njëri tjetrit ato shtete, që mendojnë se BE duhet të ndërtojë një politikë të vetën mbrojtjeje, të pavarur nga politika e jashtme dhe e mbrojtjes e SHBA, dhe atyre shteteve – në formën më të dukshme në rastin e Britanisë së Madhe – të cilat e konsiderojnë të domosdoshëm bashkëpunimin e ngushtë me SHBA dhe institucionet e dominuara prej saj (NATO).
Faktin, që procesi i zgjerimit do të ketë pasoja, madje edhe formën e këtyre pasojave e tregoi më së miri lufta në Irak, në të cilën shtetet e Evropës Qendrore dhe Lindore mbajtën anën e SHBA dhe nuk mbështetën kursin e anti-luftës përfaqësuar nga Gjermania, Franca dhe shtete të tjera të BE-së.

Shtete anëtare të reja kundrejt të vjetra

Një linjë tjetër e dukshme ndarjeje dhe jo për t’u nënvlerësuar është ajo mes shteteve të reja dhe të vjetra anëtare. Kjo linjë ndan ato shtete, të cilat i njohiin tashmë mirë institucionet e veçanta, „rregullat e lojës“ dhe proceset e gjetjes së kompromisit à la BE, prej vendeve, të cilat duhet ende t’i mësojnë dhe t’i bëjnë pjesë të tyren të gjitha këto. Si shembull këtu le të shërbejë pozicioni i Polonisë në votimin e parë të projektkushtetutës në vitin 2003.
Nëse ne shohim tani këto linja konflikti së bashku me kuadrin institucional, për të cilin kemi diskutuar tashmë, cila do të ishtepanorama e situatës aktuale? Lejoni që për këtë qëllim të hedhim një shikim në diagramën e mëposhtme.