Konventa si një metodë e re për përgatitjen e rishikimit të një marrëveshjeje

Puna e Konventës

Kjo Konventë, në përbërjen e së cilës bënin pjesë 15 përfaqësues të kryetarëve të shteteve dhe qeverive (pra një përfaqësues për secilin shtet anëtar), 30 anëtarë të parlamenteve kombëtare (2 për secilin shtet anëtar), 16 anëtarë të Parlamentit evropian dhe 2 përfaqësues të Komisionit, u mblodh për herë të parë në datën 1 mars 2002 nën kryesinë e ish-Presidentit francez, Giscard D'Estaing dhe dy zëvendëspresidentëve. Krahas tyre në seancat e kësaj konferencë morën pjesë edhe vëzhgues, pikërisht tre përfaqësues të Komisionit Ekonomiko-Social, tre përfaqësues të prtnerëve socalë evropianë, gjashtë përfaqësues të komisionit të Rajoneve si dhe i Ngarkuari i Qytetarëve Evropianë.
Involvimi i aktivitetit të komisioneve vendimmarrëse të BE u realizua përmes faktit, që Presidenti i Konevntës duhej që gjatë çdo seance të Komisionit Evropian të paraqiste një raport gojor në lidhje me stadin aktual të punimeve dhe më pas reagimet e kryetarëve të shteteve dhe qeverive ndaj këtij raporti t’i bënte të ditura dhe t’i sqaronte përpara Konventës.
 

2002-2003: Seancat e Konventës


Fund 2003: Konferenca Qeveritare

Konventa u zhvillua me këtë përbërje në periudhën 28 shkurt 2002 deri në 20 qershor 2003 dhe gjatë kësaj kohe përpunoi projekt-kushtetutën evropiane.
Në datën 4 tetor 2003 filloi punimet, nën kryesinë e italianëve, konferenca qeveritare e cila do të debatonte rreth kësaj projekt-kushtetute dhe do ta miratonte atë deri në Samitin e  Brukselit të datës 13 dhjetor 2003. Megjithë shpresat e mëdha nuk u arrit të bihej dakord, dhe kjo, në fakt, për shkak ndryshimesh shumë të thella në këndvështrimet lidhur me shpërndarjen e votave në rast vendimesh me shumicë të kualifikuar. Ju me siguri duhet ta mbani mend debatin e fuqishëm mes Spanjës dhe Polonisë nga njëra anë dhe vendeve të tjera, veçanërisht Gjermanisë dhe Francës nga ana tjetër. Cila ishte konkretisht tema e këtij debati? Këtë do të doja t’Jua tregoja me anë të një diagrame, të cilën Ju e njihni tashmë nga analiza e paraqitur gjatë etapës pararendëse, Etapës 6.
 

Interesat kombëtare si faktor kryesor ndikues

Klikoni për këtë thjesht mbi  Link, e më pas do të hapet një dritare e re; vështroni diagramën dhe pas kësaj klikoni sërish dritaren për t’u kthyer prapa.
Këtu ishte fjala për mungesën e proporcionit mes numrit të vogël të popullsisë krahasuar me numrin e lartë të votave, që Spanja dhe Portugalia zotëronin por nuk donin të dorëzonin. Përsa i përket komisionit, këtu ishte fjala se, pas anëtarësimit të Bullgarisë dhe Rumanisë, kur numri i komisionerëve do të ishte më i vogël se ai i vendeve, kush dhe në cilat distanca kohore do të emëronte komisionerin.

[Kreu i faqes]

Pra, bëhej fjalë dhe vazhdon të bëhet fjalë për njërin prej faktorëve më të rëndësishëm ndikues, të cilin do ta ndeshim edhe gjatë analizës sonë në kuadër të Kursit bazë 5: interesat kombëtare. Dëshira për të patur mundësisht sa më shumë ndikim brenda aparatit të BE apo frika se mos ky ndikim pakësohet. Një faktor ky, i cili ka pastaj efekt tejet negativ në rastet kur për arsye të detyrueshme funksionale kërkohet domosdoshmërisht një zgjidhje mbikombëtare dhe dorëzimi i kompetencave, gjë të cilën shtete të caktuar kombëtare nuk janë në gjendje ta bëjnë.
 

Tetor 2004: Nënshkrimi i Marrëveshjes mbi Kushtetutën

Në fillim të janarit presidenca irlandeze ndërmori një përpjekje të re për të mundësuar mbylljen e suksesshme të bisedimeve deri në qershor 2004. Sa për kujtesë: më 1 maj 2004 ishte planifikuar zgjerimi i madh me 10 shtete të reja anëtare, ndërkohë pjesa më e rëndësishme, Kushtetuta, nuk ishe ende gati.

Pas debatesh jashtëzakonisht të vështira, më në fund, më 18 qershor 2004, u arrit të bihej dakord. Nënshkrimi ceremonial nga kryetarët e shteteve dhe qeverive, si dhe nga ministrat e jashtëm u realizua në fund të tetorit 2004 dhe pikërisht në atë sallë, ku pothuaj 50 vjet më parë ishin nënshkruar edhe marrëveshjet për krijimin e KEE. Një fotografi nga kjo ngjarje nuk do ta lija pa Jua treguar.

[Kreu i faqes]

Kandidatët për anëtarësim, Bullgaria, Rumania dhe Turqia nënshkruan vetëm aktin përfundimtar. Kroacia mori pjesë vetëm si vëzhguese, pasi ajo nuk kishte marrë pjesë në punën për Kushtetutën.
 

Nëntor 2004: fillimi i aktivitetit të Komisionit Barroso

Pas kësaj vijoi marrja disi e vonuar e detyrës nga Komisioni Barroso, në nëntor 2004, me të cilin hynë në fuqi edhe rregulloret e reja institucionale, parashikuar për një Bashkim Evropian prej 25 apo 27 shtetesh anëtare. Këtu bëjnë pjesë ndër të tjera edhe ndryshimet në shpërndarjen e votave në Këshillin e Ministrave dhe fakti që, prej këtij momenti, secili vend do të ketë si përfaqësues vetëm një komisioner.
 

Procesi i ratifikimit për Marrëveshjen mbi Kushtetutën

Në nëntor 2004 filloi edhe procesi i miratimit të Kushtetutës nga 25 shtetet anëtare, në pjesën më të madhe me anë procedurash parlamentare por pjesërisht edhe përmes referendumesh. Hapjen e bëri Lituania në mes të nëntorit 2004 (parlament), për të vijuar më pas me Hungarinë (parlament, 20 dhjetor 2004), Slloveninë (parlament, 01.02.2005), Italinë (parlament, 06.05.2005), Greqinë (parlament, 19.04.2005), Sllovakinë (parlament, 11.05.2005), Spanjën – vendi i parë me referndum – (76,73 %: po; 17,24: jo; pjesëmarrja në referendum = 42,32%; konfirmuar nga parlamenti më 19.05.2005) dhe Austrinë (parlament, 25.05.2005) e Gjermaninë (parlament, 27.05.2005).

[Kreu i faqes]

Por pas kësaj vijuan dy goditje të rënda njëra pas tjetrës për projektin e Kushtetutës Evropiane, të cilat bënë që ky projekt të mos mund të realizohet më në formën ekzistuese. Fillimisht referendum në Francë na datën 29 maj 2005, me anë të të cilit Marrëveshja për Kushtetutën u refuzua me një shumicë të qartë prej 54,87% (Jo) kundër 45,13% (Po) dhe më një pjesëmarrje të konsiderueshme  prej 69,74%. E vetëm pak ditë më vonë referendumi në Hollandë, në të cilin u votua madje me 61,8% me Jo dhe vetëm 38,2% me Po. Dhe kjo në dy shtete anëtare të themelimit të KEE!

Me këtë zgjedhësit u kishin sinjalizuar qeverive të tyre një „Stop!“ të qartë, që nuk do ta lejonte më BE-në të vazhdonte sikur deri më tani dhe thjeshtë të kalonte në rendin e ditës. Dhe këtë nuk mundi ta ndryshonte as „Po“-ja e fortë e referendumit, zhvilluar në Luksemburg më 10 korrik 2005.

Në këtë mënyrë lindin dy pyetje: së pari, ajo rreth arsyeve të këtij refuzimi, dh, së dyti, ajo për pasojat e tij. Këtyre pyetjeve do t’u përgjigjet analiza e etapë vijuese, Etapës 8.