Bashkimi Evropian

Temat e Konferencës Qeveritare 2000

Vendimi për thirrjen e një konference qeveritare u mor në fillim të qershorit 1999, pra vetëm një muaj pas hyrjes në fuqi të Traktatit të Amsterdamit, me rastin e mbledhjes së Këshillit Evropian në Köln. Kjo do të thotë që dinamika e zhvillimit u forcua sërish. Konferenca duhej të zhvillohej, sipas vullnetit të lajmëruar të kryetarëve të shteteve dhe qeverive, në vitin 2000 si dhe të trajtonte ato çështje, që nuk ishin mundur të zgjidheshin në Amsterdam:
 

	Madhësia dhe përbërja e Komisionit;
	Shpërndarja e votave në Këshill;
	Zgjerimi i mundshëm i vendimmarrjes me shumicë të kualifikuar;
	çështje të tjera në lidhje me ato ndryshime traktati, që do të rezultonin nga të ashtuquajturit „left-overs“ ose nga zbatimi i Traktatit të Amsterdamit;
	Këtyre temave nga mesi i vitit iu shtua edhe tematika e një bashkëpunimi më të fuqishëm, pra mundësitë për një integrim të shkallëzuar.

Konteksti: Konferenca Qeveritare

Bisedimet në Konferencën Qeveritare u zhvilluan në kontekstin e  negociatave aktuale për anëtarësim me gjithsej dymbëdhjetë shtete dhe me qëllim, që përmes ndryshimeve institucionale të garantohej, që edhe një bashkim me një numër anëtarësh pothuaj të dyfishuar mund të mbetej funksional. Këtu bëhej fjalë para së gjithash për pesë temat e listuara më sipër. Cilat janë rezultatet e Konferencës Qveritare, cilat janë përcaktimet më të rëndësishme të Traktatit të Nisës, dhe cilat janë ndryshimet, që sjell ky i fundit?  

Ponderimi i votave në Këshill dhe shumica e kualifikuar

Left-overs të Traktatit të Amsterdamit

Për Parlamentin Evropian Traktati i Nisës përcaktonte një ndarje të re të vendeve, e cila nga njëra anë zbut të paktën relativisht pabarazpeshat në përfaqësimin e deputetëve nga vende të veçanta, dhe, nga ana tjetër, duke marrë në konsideratë aftësinë operative të Parlamentit, kufizon numrin e deputetëve në një shifër prej jo më shumë se 732.

Bashkëpunim i konsoliduar

Le të vijmë në pikën e fundit të të pesë pikave qendrore të Traktatit të Nisës, në të ashtuquajturin bashkëpunim i konsoliduar. Rezultatet në këtë aspekt mund të përmblidhen si më poshtë. Në fakt pengesat për një bashkëpunim të konsoliduar në të ardhmen do të jenë më të pakta, gjë që padyshim do të kontribuojë në rrezimin e bllokadave ekzistuese në sektorë të caktuar. Por ajo, që nuk do të jetë e mundur, është shfrytëzimi i këtij bashkëpunimi si instrument i procesit të thellimit për të përftuar në këtë bashkëpunim fusha politike të reja. Por për këtë, kufizimet, të cilave duhet t’u nënshtrohen ato, janë në të tre kolonat tejet të paepshme.

Vlerësim i Traktatit të Nisës

Kaq në lidhje me risitë e Nisës. Por si do të mund të kategorizoheshin dhe vlerësoheshin rezultatet e Nisës brenda kuadrit të zhvillimit të BE-së, sikurse e kemi analizuar deri më tani? Këtu duhet dalë në përfundimin, që është arritur vetëm në mënyrë sipërfaqësore dhe formale të krijohen kushtet paraprake për fillimin e një procesi zgjerimi. Nëse do të shihej më nga afër, me Nisën dhe përmes saj e ardhmja e Bashkimit Evropian më tepër u rëndua.

Hipotekë




të papërgatitur për zgjerimin

Kjo ka të bëjë fillimisht me faktin, që linjat e konfliktit mes shteteve anëtare nuk kishin dalë asnjëherë në pah aq qartë sa në këtë periudhë dhe që në lidhje me „interesat kombëtare“ u negociua në një mënyrë të tillë, e cila gjithashtu është pa precedent. Kjo ka së pari efektet e veta të konsiderueshme në „klimën“ që zotëron, por duket shumë qartë edhe në rezultatet e Nisës, të cilat e rëndojnë BE-në në të ardhmen më një hipotekë strukturore.

Mendoni për shembull për vendimet në lidhje me Komisionin, të cilat kanë mbetur dukshëm pas rregullave të caktuara nga Amsterdami, apo për vështirësimin e vendimmarrjes me shumicë të kualifikuar. Kjo do të thotë gjithashtu - dhe ky është gjykimi i pjesës më të madhe të vëzhguesve - që nuk u krijuan aspak kushte të mjaftueshme proceduriale dhe institucionale për zgjerimin që pritej.

zgjerohet pushteti pengues i shteteve anëtare

Në tërësi përshtypja, që duhet krijuar është, që Nisa nuk u shfrytëzua për të përmirësuar aftësinë vepruese dhe vendimmarrëse të BE-së, por për të zgjeruar „pushtetin pengues“ të disa shteteve të caktuara anëtare. Një konstatim ky padyshim tejet i rëndësishëm edhe për çështjen e ngritur prej nesh në lidhje me faktorët përcaktues dhe modelet e zhvillimit të procesit të integrimit.

Këto deficite ishin kaq të dukshme, saqë praktikisht menjëherë (!) pas Nisës u mor vendimi për të ndërmarrë një përpjekje tjetër për të zgjidhur problemet urgjente ende përpara një zgjerimi potencial me vende të Evropës Qendrore dhe Lindore. Më shumë në lidhje me këtë do të lexoni në analizën vijuese të etapës 7.

...shko më tej te Etapa 7 e zhvillimit të BE ...