Bilanc
Lart Etapa 1 Etapa 2 Etapa 3 Etapa 4 Etapa 5 Etapa 6 Etapa 7 Etapa 8 Etapa 9 Bilanc

 

 





 

Bashkimi Evropian

Kursi bazė 3: Si ėshtė zhvilluar BE?

Bilanc: Rreth dobisė sė analizės sė procesit tė integrimit


Prognoza tė mundshme?

Nė kėtė faqe do tė bėjmė njė bilanc tė njohurive tė marra gjatė vėshtrimit tonė nė  historinė e procesit tė integrimit. Pretendimi ynė ishte, qė ky vėshtrim historik i orientuar pėr nga pyetjet, tė na jepte nė dorė njė tėrėsi instrumentash, tė cilat do tė na bėnin tė mundur tė analizojmė BE nė ēdo moment dhe nė mėnyrė tė argumentuar, si dhe, deri nė njė farė mase, tė japim prognoza tė kujdesshme  nė lidhje me zhvillimin e mėtejshėm tė tij.







Faktorė pėrcaktues tė zhvillimit tė BE



Model pėr zhpjegimin e zhvillimit tė BE


Duke pėrshkuar zhvillimin e BE kemi ndeshur nė faktorė tė rėndėsishėm ndikues, qė janė pėrgjegjės pėr faktin, nėse integrimi ecėn pėrpara nė mėnyrė dinamike apo kemi stagnacion nė zhvillimin e BE. Nė mėnyrė tė pėrmbledhur bėhet fjalė pėr:
 
bullet

detyrimet funksionale

bullet

sfidat e jashtme

bullet

interesat kombėtare

bullet

5 linja konflikti

bullet

tejrritje e heterogjenitetit

bullet

aktiviteti i organeve mbikombėtare

bullet

rregullat e vendimmarrjes

bullet

shtim i  acquis communautaire

bullet

hapėsirat e veprimit tė qeverive

Teza jonė ėshtė, qė ndryshimi i kėtyre faktorėve pėrcaktues dhe i peshės sė tyre relative pėrgjatė kohės shpien drejt progresit apo krizave nė zhvillimin e BE. Forma e  faktorėve pėrcakues ndikon nė tiparet e BE nė njė moment tė caktuar.

Nėse Ju do tė ndryshonit pėr shembull faktorin e rregullave tė vendimmarrjes, duke futur pėrgjithėsisht vendimmarrjen me shumicė tė kualifikuar, kjo do tė bėnte qė BE tė ndryshonte nė drejtim tė njė mbikombėtarizimi mė tė madh, duke iu afruar gjendjeve tė tilla, sikurse i njohim tė gjithė nė shtetet tona kombėtare.



Aplikimi i modelit





1) DNjE / Tregu i Brendshėm


Le tė provojmė tani vlerėn sqaruese tė kėtij modeli duke vėnė pėrballė njėra-tjetrės dy faza tė ndryshme tė zhvillimit tė BE, dhe pikėrisht kohėn e DNjE – periudhė shpėrthyese dhe dinamike pas njė stagnacioni tė gjatė – dhe situatėn prej momentit tė dėshtimit tė Kushtetutės, nė tė  cilėn duket se nuk po bėhet pėrpara. A mund tė shpjegohet e gjithė kjo me anė tė konstelacionit (tė ndryshėm) tė faktorėve pėrcaktues?

Le tė shohim fillimisht situatėn pėrpara DNjE dhe Tregut tė Brendshėm. Kėtu ėshtė krejtėsisht e qartė, qė referuar faktorėve tanė pėrcaktues kemi tė bėjmė me njė situatė tė shkėlqyer (+). Vetėm modaliteti i vendimmarrjes me unanimitet, qė rezultoi nga Kompromisi i Luksemburgut, u provua tė ishte njė faktor negativ dhe qartėsisht vėshtirėsues (-).
 

Faktorėt pėrcaktues

Ndikimi i faktorėve pėrcaktues

+/-

detyrimet funksionale

jashtėzakonisht i lartė; rrezik pėr tė humbur lidhjen teknologjike

+

sfidat e jashtme

interesat kombėtare

relativisht tė pėrputhshme, para sė gjithash nė ēėshtje ekonomike

+

5 linja konflikti

i pakėt, pėrputhje e ideve tė qeverive tė shteteve tė mėdha anėtare

+

tejrritje e heterogjenitetit

organe mbikombėtare

Komisioni Delors dhe Parlamenti Evropian shumė aktivė dhe dinamikė

+

rregullat e vendimmarrjes

unanimitet pas Kompromisit tė Luksemburgut

-

rritje e acquis

Pėrfshirje e shumė sektorėve tė rinj tė politikės dhe rritje e elementit mbikombėtar pėrmes vendimeve tė Gjykatės Evropiane

+

hapėsirat e veprimit

relativisht i madh, para sė gjithash: nuk ka kufizime pėrmes qėndrimit tė popullsive

+



2) Situata pas dėshtimit tė Kushtetutės


Duke iu referuar faktorėve me ndikim pengues (-) dhe favorizues (+) situata nė vitin 2005 na paraqitet me njė pamje pothuaj tė kundėrt me tė mėsipėrmen. Vetėm detyrimet funksionale dhe sfidat e jashtme tė mirėprofiluara vazhdonin tė ushtronin presion nė drejtim tė pėrshtatjes sė institucioneve dhe rregullave tė lojės.
 

Faktorėt pėrcaktues

Ndikimi i faktorėve pėrcaktues

+/-

detyrimet funksionale

vazhdon tė jetė tejet i lartė

+

sfidat e jashtme

interesat kombėtare

mospėrputhje, veēanėrisht nė ēėshtje institucionale

-

5 linja konflikti

masė shumė e lartė heterogjeniteti (27 shtete anėtare nė vend tė 10!); linjat e konfliktit tė qarta mė shumė se kurrė

-

tejrritje e heterogjenitetit

organe mbikombėtare

ndikim i paktė duke u nisur nga fusha konkrete (ēėshtje institucionale)

-

rregullat e vendimmarrjes

Unanimitet pėr ndryshimet e nevojshme institucionale

-

rritje e acquis

rritja e acquis e bėn tejet tė vėshtirė pėrfshirjen e shteteve tė reja anėtare

-

hapėsirat e veprimit

shumė i pakėt; skepticizėm nga ana e popullsive deri nė refuzim

-



Analiza e zhvillimeve tė ardhshme


Kėshtu kemi mbėrritur nė mbyllje tė kalimit tonė pėrmes historisė sė BE-sė dhe pėrjekjeve pėr tė shpjeguar zhvillimin e procesit tė integrimit. Me modelin nė formė shembulli shpresojmė t'Ju kemi vėnė nė dispozicion njė tėrėsi instrumentash, qė do t’Ju ndihmojnė pėr tė shpjeguar dhe kuptuar jo vetėm ngjarjet e sė shkuarės, por edhe ato tė sė tashmes dhe tė sė ardhmes

Dhe tani, nė kursin e ardhshėm bazė (4), do tė analizojmė strukturėn komplekse tė institucioneve, e cila ėshtė kristalizuar si procese tė realizuara nė periudha tė ndryshme, procese qė sapo i analizuam.
 

 



... shko mė tej te Kursi bazė 4: Si merren vendimet nė BE? ...

[Autoren: Dr. Ragnar Müller / Prof. Dr. Wolfgang Schumann]

[Kreu i faqes]
 

Temat Tė drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitė  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qėndrueshmėria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e edukimit    II    Metodat

     
 

Kjo ofertė onlinė pėr edukim politik ėshtė zhvilluar nga  agora-wissen Shoqėria e Shtutgartit pėr Pėrēim Dijesh pėrmes mediave tė reja dhe edukimit politik (GbR). Nė rast pyetjesh apo vėrejtjesh drejtohuni, Ju lutemi, te ne. Organizatė zbatuese e Programit tė Edukimit D@dalos ėshtė Shoqata Pharos Stuttgart/Sarajevo.