|
| |
Analizė e Procesit tė Integrimit
(II ) - Bilanc
Rreth dobisė sė analizės sė
procesit tė integrimit
|
Analiza dhe prognoza tė mundshme nė ēdo
moment? |
Nė kėtė faqe do tė bėjmė njė bilanc tė
njohurive tė marra gjatė vėshtrimit tonė
nė pothuaj 60 vjet histori tė procesit
tė integrimit. Nė kėtė kontekst qėndron
nė plan tė parė pyetja: po si do tė ecet
mė tej? A na ka pėrēuar ky trajtim i
pėrmbledhur i zhvillimit tė BE-sė
njohuri dhe perspektiva, tė cilat do tė
mund tė na ndihmonin pėr ti dhėnė
pėrgjigje kėsaj pyetjeje nė mėnyrė tė
mirėargumentuar?
Unė personalisht jam i bindur, qė ne nė
fakt kemi mėsuar shumė, dhe, se ky
vėshtrim historik i orientuar pėr nga
pyetjet, na ka dhėnė nė dorė njė tėrėsi
instrumentash, tė cilat do tė na bėnin
tė mundur tė analizojmė BE-nė nė ēdo
moment dhe nė mėnyrė tė argumentuar, si
dhe, deri nė njė farė mase, tė japim
prognoza tė kujdesshme nė lidhje me
zhvillimin e mėtejshėm tė tij. Mė lejoni
tJua tregoj kėtė nė diagramėn e
mėposhtme. Kėtu janė paraqitur edhe
njėherė pyetjet kryesore, qė lindin nė
lidhje me BE-nė (1).
|
|
Model pėr zhpjegimin e zhvillimit tė BE |

Pėrgjigjet e tyre mund tė deduktohen nga konstelacioni konkret i
faktorėve pėrcaktues, identifikuar
prej nesh (2),
i cili nė njė moment tė
caktuar pėrcakton karakteristikat e BE-sė (3). Nėse Ju do tė
ndryshonit pėr shembull faktorin e rregullave tė vendimmarrjes, duke
futur pėrgjithėsisht vendimmarrjen me shumicė tė kualifikuar, kjo do
tė bėnte qė BE-ja tė ndryshonte nė drejtim tė njė mbikombėtarizimi
mė tė madh, duke iu afruar gjendjeve tė tilla, sikurse i njohim tė
gjithė nė shtetet tona kombėtare.
[Kreu i
faqes]
|
|
Aplikimi (1): DNjE dhe Tregu i Brendshėm |
Le tė provojmė tani
vlerėn sqaruese tė kėtij
modeli duke vėnė
pėrballė njėra-tjetrės
dy faza tė ndryshme tė
zhvillimit tė BE-sė, dhe
pikėrisht kohėn e DNjE
periudhė shpėrthyese dhe
dinamike pas njė
stanjacioni tė gjatė
dhe situatėn aktuale, nė
tė cilėn duket se nuk
po bėhet pėrpara. A mund
tė shpjegohet e gjithė
kjo me anė tė
konstelacionit (tė
ndryshėm) tė faktorėve
pėrcaktues?
Le tė shohim fillimisht
situatėn pėrpara DNjE
dhe Tregut tė Brendshėm.
Kėtu ėshtė krejtėsisht e
qartė, qė referuar
faktorėve tanė
pėrcaktues kemi tė bėjmė
me njė situatė tė
shkėlqyer (+). Vetėm
modaliteti i
vendimmarrjes me
unanimitet, qė rezultoi
nga Kompromisi i
Luksemburgut, u provua
tė ishte njė faktor
negativ dhe qartėsisht
vėshtirėsues (-).

[Kreu i
faqes] |
|
Aplikimi (2): Situata 2005 pas
referendumeve |
Duke iu referuar faktorėve me ndikim pengues (-) dhe favorizues
(+) situata nė vitin 2005 na paraqitet me njė pamje pothuaj tė
kundėrt me tė mėsipėrmen. Vetėm detyrimet funksionale dhe sfidat
e jashtme tė mirėprofiluara vazhdonin tė ushtronin presion nė
drejtim tė pėrshtatjes sė institucioneve dhe rregullave tė lojės.

|
|
Rezultat |
Kėshtu kemi mbėrritur nė mbyllje
ėkalimit tonė pėrmes historisė
sė BE-sė dhe pėrjekjeve pėr tė shpjeguar zhvillimin e procesit
tė integrimit. Shpresoj, qė me modelin, qė sapo pėrdora nė
formėn e njė shembulli, kam mundur tJu vė nė dispozicion njė
instrument, i cili do tJu ndihmojė pėr tė shpjeguar dhe kuptuar
jo vetėm ngjarjet e sė shkuarės, por edhe ato tė sė tashmes dhe
tė
sė
ardhmes.
Dhe tani, nė kursin e ardhshėm bazė (4), do tė analizojmė
strukturėn komplekse tė institucioneve, e cila ėshtė
kristalizuar si procese tė realizuara nė peridha tė ndryshme,
procese qė sapo i analizuam. |
[Autor: Prof. Dr. Wolfgang Schumann]
|